Memleket Hastaneleri Cumhuriyetin ilk yıllarındaki en yaygın hastanelerdi. Bu hastanelerin varlığı Osmanlının son dönemine dayanır. Memleket Hastanesi ismi ilk defa 1879 yılına ait bir belgede “İzmir Memleket Hastahanesi” olarak geçmektedir. Sultan II. Abdülhamit Döneminde kurulan Gureba Hastanelerinin isimleri bilahare Memleket Hastanesi olmuştur. Afyonkarahisar’da da böyle bir süreç işlemiştir. Afyonkarahisar Gureba Hastanesi, 1907 yılında halkın yardımlarıyla inşa edilmiştir. İlk binanın tapusu belediyeye aitti. Hastane bilahare Özel İdare’ye devredildi. Özel İdare ile belediye arasında hastane binası yüzünden sorunlar yaşandı. Ardından Ciritler Kayası mevkiinde 1937 yılında inşasına başlanıp, 1946’da tamamlanan yeni binasına taşınmıştır. Özellikle ilk yıllarda bu hastanede tüm ihtisas alanlarında doktor bulmak mümkün değildi. Teknik donanım da yetersizdi. Röntgen 1926 yılında gelmiştir. Bütün imkânsızlıklara rağmen fakir halkın sağlık hizmetlerinden yararlandırılmasına özen gösterilmiştir. 1926 yılı içerisinde Afyonkarahisar Memleket Hastanesinde tedavi edilen hastaların yaklaşık %10’u fakir hastalardan oluşmaktaydı. Hastane, 1955 yılında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bağlanarak Devlet Hastanesi adını almıştır. Bu makalenin amacı, Türkiye’de sağlık hizmetlerinin gelişimine ve taşrada yaygınlaşmasına büyük katkı sağlayan Memleket Hastanelerinin önemini Afyonkarahisar Memleket Hastanesi özelinde ortaya koymaktır. Araştırmada büyük ölçüde Afyonkarahisar basını, TC. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Cumhuriyet Arşivi belgelerinden yararlanı