BAZI SOFRALIK ÜZÜM ÇEŞİTLERİNDE BUDAMA ZAMANI VE UYGULAMALARININ FENOLOJİ VERİM VE KALİTE ÜZERİNE ETKİLERİ Hasan ÇİFTÇİ Yüksek Lisans Tezi, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Mustafa ÇELİK 2021, 74 sayfa Bu araştırmada bazı sofralık üzüm çeşitlerinde erken ve geç kış budama zamanları (BZ) ile, kontrol, tane tutumunda 1/3 oranında salkım ucu alma (SUA) ve ben düşme zamanında gövdeden bilezik alma (BA) yaz budama uygulamalarının (UYG), fenoloji ile verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi uygulama bağında gerçekleştirilmiştir. Deneme bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Uç gözlerden sürgünler 1-2 yaprak oluşturduğu dönemde geç kış budaması yapılması, uyanma zamanını Samancı Çekirdeksiz’de 6 gün, Alphonse Lavallée’de 5 gün geciktirmiştir. Bununla beraber verim ve kalite erken ve geç kış budamasından etkilenmemiştir. Samancı Çekirdesiz’inde ince korukta 1/3 oranında yapılan SUA, verim ve salkım ağırlığını etkilemez iken; tane ağırlık ve hacmini artırmış; olgunluğu ve renklenmeyi hızlandırmıştır. Samancı Çekirdesiz’inde ben düşmede gövdeden yapılan BA, verim ve salkım ağırlığı üzerinde etkili olmaz iken; tane hacmini, tane iriliğini, tane sertliğini artırmış; renklenmeyi ve olgunluğu hızlandırmıştır. Alphonse Lavallée’de İnce korukta 1/3 oranında yapılan SUA ise verim, salkım ağırlığı, salkım sıklığı, tane iriliği, olgunluk ve renklenme üzerinde etkili olmamıştır. Alphonse Lavallée’de ben düşmede ise BA ile verim, salkım ağırlığı, renklenme ve olgunluk etkilendirilmez iken; tane ağırlığı ve tane genişliği artmıştır. Her iki çeşitte de geç budamanın yapılması, ilkbahar geç donlarını önlemek için önerilmiştir. Samancı Çekirdeksiz çeşidinde ben düşme döneminde gövdeden BA ve tane tumunda 1/3 SUA; Alphonse Lavallée’de ise sadece gövdeden BA tavsiye edilmiştir.

İÇİNDEKİLER KABUL VE ONAY SAYFASI……………………………………… iii BİLİMSEL ETİK BİLDİRİM SAYFASI……………………………. v ÖZET…………………………………………………………………. vii ABSTRACT…………………………………………………………….. ix ÖNSÖZ………………………………………………………………….. xi SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ…………………………….. xv ŞEKİLLER DİZİNİ……………………………………………………… xvii ÇİZELGELER DİZİNİ………………………………………………….. xix 1. GİRİŞ……………………………………………………………………1 2. KAYNAK ÖZETLERİ………………………………………………… 7 2.1. İlkbahar Geç Donları ve Geç Budama İlişkisi………………….......... 7 2.2. Yaz budaması Uygulamalarının Etkileri…………………………. 9 2.3. Bitki Büyüme Düzenleyici ve Yaz Budaması Uygulama Kombinasyonlarının Etkileri……………………………………… 13 2.4. Gübre ve Yaz Budaması Uygulama Kombinasyonlarının Etkileri………………………………………………………………. 15 2.5. Tane Bileşimleri Üzerine Uygulamaların Etkileri………………… 17 3. MATERYAL VE YÖNTEM………………………………………. 18 3.1. Materyal……………………………………………………………. 18 3.2. Yöntem…………………………………………………………….. 19 3.2.1. Uygulamalar………..…………………………………………….. 19 3.2.2. Deneme Planı ve İstatistik Analizi………………………………… 21 3.2.3. İncelenen Özellikler………………………………………………. 21 3.2.3.1. Fenolojik gözlemler …………………………………………… 21 3.2.3.2. Yaş üzüm özellikleri……………………………………………. 22 4. BULGULAR………………………………………………………… 25 4.1.Samancı Üzüm Çeşidinde Budama Zamanlarına Göre Fenolojik Gözlemler……………………………………………………… 25 4.2. Samancı Üzüm Çeşidinde BA ve SUA Uygulamalarının Verim ve Kalite Üzerine Etkileri……………………………………… 26 4.3. Alphonse Lavalée Üzüm Çeşidinde Budama Zamanlarına Göre Fenolojik Gözlemler……………………………………………….. 44 4.4. Alphonse Lavalée Üzüm Çeşidinde BA ve SUA Uygulamalarının Verim ve Kalite Üzerine Etkileri………………………………….. 45 5. TARTIŞMA ve SONUÇ ………………………………………… 60 KAYNAKLAR……………………………………………………... 68 ÖZGEÇMİŞ…………………………………………………………. 74