
handle: 11468/33096
Bu araştırmanın amacı, Teknoloji Kabul Modeli (TAM) bağlamında öğretmenlerin yapay zeka teknolojilerine yönelik kabul düzeylerini belirlemek ve bu düzeyin çeşitli değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili ve ilçelerinde, devlet okulları ve özel okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise rasgele örnekleme yöntemiyle seçilen, farklı branşlarda görev yapan toplam 1212 öğretmenden oluşmaktadır. Bu öğretmenlerin 307'si ölçek geliştirme, 905'i ise uygulama sürecinde yer almıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Yapay Zeka Teknolojileri Kabul Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Bulgular Yapısal Eşitlik modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmenlerin yapay zeka (YZ) teknolojilerine yönelik genel kabul düzeylerinin olumlu yönde olduğunu göstermektedir. Özellikle algılanan fayda (M=3.80), tutum (M=3.82) ve niyet (M=3.84) boyutlarında elde edilen ortalamalar, öğretmenlerin bu teknolojilere yönelik olumlu bir bakış açısına sahip olduklarını ve kullanmaya istekli olduklarını ortaya koymaktadır. Ancak algılanan kullanım kolaylığı (M=3.42), öz yeterlik (M=3.40) ve öznel norm (M=3.27) boyutlarında elde edilen ortalamalar diğer boyutlara kıyasla daha sınırlı bir kabul eğilimine işaret etmektedir. Yapılan analizler sonucunda cinsiyet değişkeni açısından tutum boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı farklılaşma olduğu görülmüştür. Öğretim kademesi değişkenine göre ise algılanan fayda, tutum ve niyet boyutlarında okul öncesi, ilkokul ve ortaokul öğretmenleri lehine anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Algılanan kullanım kolaylığı, öz yeterlik ve kaygı boyutlarında özel okullarda çalışan öğretmenlerin kabul düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma gösterdiği görülmüştür. Bilgisayar kullanan öğretmenlerin kabul düzeylerinin istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Branş açısından bakıldığında, mesleki ve teknik eğitim grubu öğretmenlerinin kabul düzeylerinin diğer branşlara göre daha yüksek olduğu; tutum boyutunda ise dil grubu öğretmenlerin ortalamalarının sosyal bilimler grubu öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin eğitim durumlarının YZ teknolojileri kabul düzeyleri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Ayrıca yaşın artmasının algılanan fayda üzerinde olumsuz etkisi olduğu tespit edilmiştir. Teknoloji okuryazarlığı yüksek olan öğretmenlerin YZ teknolojilerini daha faydalı buldukları ve kullanmaya daha istekli oldukları; buna karşın mesleki tükenmişlik düzeyi yüksek olan öğretmenlerin ise kabul düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, öğretmenlerin teknoloji kullanımına yönelik kararlarını belirleyen temel unsurların anlaşılmasına katkı sunarak, gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalara yön verecek önemli ipuçları sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, geliştirilen ölçme aracıyla alana geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı kazandırılması hem kuramsal hem de uygulamalı araştırmalar açısından değerli bir katkı niteliğindedir. Ayrıca çalışma, TAM'ın eğitim bağlamında genişletilmesine destek sağlayarak, YZ teknolojilerinin eğitimdeki entegrasyonuna ilişkin literatüre özgün ve güncel bir katkı ortaya koyduğu düşünülmektedir.
Artificial intelligence, Yapay zeka, teknoloji kabul modeli, teachers, Technology Acceptance Model, technology acceptance, AI technologies, yapay zeka teknolojileri, öğretmenler, teknoloji kabulü
Artificial intelligence, Yapay zeka, teknoloji kabul modeli, teachers, Technology Acceptance Model, technology acceptance, AI technologies, yapay zeka teknolojileri, öğretmenler, teknoloji kabulü
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
