Bakteriyel selüloz (BS), benzersiz yapısal ve mekanik özelliklere sahip, ?-1,4-glikozidik bağlardan oluşan bir ekzopolisakkarittir. Bu çalışmada, hurda incir Gluconacetobacter xylinus ATCC 700178 tarafından BS üretimi için alternatif düşük maliyetli substrat olarak kullanılmıştır. BS üretiminde substrat olarak hurda incir ekstraktı kullanıldığında Hestrin-Schramm ortam bileşenlerinin (maya ekstraktı, pepton, sitrik asit ve disodyum fosfat) taranması ve etkisinin belirlenmesi için Plackett-Burman(PB) tasarımı kullanılmıştır. PB tasarımıyla taranan bileşenler arasından maya ekstraktı BS üretimi üzerinde önemli bulunmuştur. Maya ekstraktı konsantrasyonunun, inokülasyon oranının, başlangıç pH değerinin, başlangıç substrat konsantrasyonunun ve inkübasyon sıcaklığının bakteriyel selüloz üretimine etkileri incelenmiştir. Yanıt yüzey metodu (YYM) kullanılarak başlangıç substrat konsantrasyonu (40-80 g/L), inkübasyon sıcaklığı (25-30°C) ve pH (5.5-7.5) proses parametrelerinin BS üretimine olan doğrusal, üssel ve interaksiyon etkileri belirlenmiştir. Yine YYM kullanılarak söz konusu parametrelerin maksimum BS konsantrasyonunun elde edilebileceği optimum seviyeleri belirlenmiştir. Şimdiye kadar bildirilen en yüksek bakteriyel selüloz konsantrasyonu arasında yer alan maksimum BS konsantrasyonu (8.45 g/L), fermantasyon değişkenlerinin optimum seviyelerinde (başlangıç pH 6.05, başlangıç substrat konsantrasyonu 62.75 g/L, inkübasyon sıcaklığı 30°C) elde edildi. Optimum kültür koşulları kullanılarak elde edilen BS örneklerinin morfolojisi, yapısı ve kristalliği sırasıyla taramalı elektron mikroskobu (SEM), zayıflatılmış toplam yansıma-Fourier dönüşümlü kızılötesi (ATR-FTIR) ve X-ışını kırınımı (XRD) analizleri ile karakterize edildi. Bu çalışma atık incirlerden bakteriyel selüloz üretimi üzerine yapılan ilk detaylı çalışmadır ve çalışmanın sonuçları atık incirlerin bakteriyel selüloz üretimi için etkili bir substrat olarak kullanılabileceğini göstermiştir.