
handle: 11454/99328
2010'lu yıllar itibariyle dünyada ve Türkiye'de dizi, film ve program üretim-tüketim pratiklerinde önemli değişimlerin yaşanmaya başladığı görülmektedir. Bu dönemde sinema ve televizyon alanında üretim ve dağıtım yapan birçok şirket, kendi dijital platformlarını kurmaya veyahut hâlihazırda faaliyet sürdüren dijital platformlara dizi ve film üretmeye başlamıştır. Türkiye'de dijital platform adıyla yaygınlık kazanan, literatürde OTT platform olarak açıklanan dijital platformlar, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de izleyici kitlesinin yoğun ilgisiyle karşılaşmıştır. Reklamlı/reklamsız seçenekleriyle çoğunlukla ücretli üyelikle dizi, film ve program yapımlarını izleme fırsatı sunan dijital platformlar, üretim-tüketim pratiğinin geleneksel medya sistemiyle sınırlı kalmayıp yeni medya sistemi üzerinden de gerçekleşmesine olanak sağladığı için bu durum, araştırmacılara yeni araştırma alanları sunmaktadır. Türkiye'de faaliyet gösteren dijital platformların üretim-tüketim pratikleri değerlendirildiğinde, Türkiye'de genç nüfus oranının yüksek olmasıyla da ilintili olarak, platformların genç izleyici kitlesini hedefleyen özgün yapımlar ürettiği görülmektedir. Genç izleyici kitlesinin hedef grubunda olduğu yapımların başında ise gençlik dizileri gelmektedir. Ortaya çıkışı dünyada 1950'li yıllara dayanan ancak bir dizi türü olarak 1990'lı yıllarda yaygınlık ve popülerlik kazanan gençlik dizileri, en çok üretilen ve tüketilen diziler arasındadır. Gençlik dizileri, çoğunlukla lise veya üniversite öğrencisi olan, aile evinde yaşayıp maddi açıdan ailesine bağlı olan genç ana kahraman veya kahramanların yetişkinliğe geçiş sürecinde yaşadığı kimlik arayışı ve/veya bunalımını, ailesi ve okulla kurduğu otorite ilişkisi/sorununu, karmaşık aşk ve arkadaşlık ilişkilerini, cinselliği keşfedişini ve hayalini kurduğu meslek için verdiği mücadeleyi konu edinmekte ve ayrıca gençlik dönemiyle ilintili sorunlarını (okuldan atılma, disiplin cezası, sınav stresi, akran zorbalığı, intihar, madde bağımlılığı vb.) ele almaktadır. Bu nedenle, genç izleyici kitlesini hedefleyen gençlik dizileri, üretildikleri toplumun gençleri/gençliği ve gençlik kültürü hakkında bir temsil sunmaktadır. Tüm dizi türlerinde olduğu gibi gençlik dizileri de dijital platformların ortaya çıkışından önce televizyonda üretilip tüketilen yapımlar olduğu için gençlik dizileri bağlamında yapılan araştırmaların birkaç çalışmayla sınırlı olmakla birlikte, televizyon sistemi içerisinde ele alınıp incelenen çalışmalar olduğu görülmektedir. Bu yüzden, yapılan literatür taramasında da dijital platformlarda üretilen yerli gençlik dizileriyle ilgili herhangi bir tez çalışmasına rastlanmamaktadır. Bu nedenle, dijital platformlarda üretilen yerli gençlik dizilerini konu alan bu tez çalışması, bu mecradaki dizilerin gençliği nasıl temsil ettiğini ortaya koymayı amaçlamakta ve literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir. Tez çalışması, Türkiye'de faaliyet gösteren dijital platformlarda üretilen yerli gençlik dizilerindeki gençlik temsilini araştırmayı amaçladığı için çalışmanın evrenini özgün gençlik dizisi üretimi bulunan dijital platformlar ve gençlik dizileri oluşturmaktadır. Türkiye'de faaliyet gösteren dijital platformlar arasından gençlik dizisi türünde özgün yapımı bulunan platformlara bakıldığında, bu platformların Netflix Türkiye, BluTV, Gain ve Exxen olduğu görülmektedir. Platformlardan Exxen'in toplamda iki gençlik dizisi bulunurken bahsi geçen diğer platformların birer gençlik dizisi bulunmaktadır. Tez çalışmasında, her bir dijital platformu temsilen birer gençlik dizisinin çalışmaya dâhil edilmesi tercih edilmiştir. Örneklemdeki bu diziler; Aşk 101 (Netflix Türkiye), Hiç (BluTV), Öğrenci Evi (Exxen) ve Duran (Gain) isimli gençlik dizileridir. Yöntem olarak çalışmada betimsel analiz ve anlatı analizi yöntemleri tercih edilmiştir. Literatür bölümünde ortaya konan bilgiler sonucunda dijital platformlardaki gençlik dizilerinin gençliği nasıl temsil ettiğini analiz edebilmek için belirli kategorilerin oluşturulması gerektiği görülmüştür. Bu nedenle, ilgili kategorilerin oluşturulması ve analizin çalışma amacına en uygun şekilde gerçekleştirilmesi için betimsel analiz ve anlatı analizi yöntemlerinin bir arada kullanılması tercih edilmiştir. Betimsel analiz yöntemiyle analizin çerçevesi, ilgili kategorileri ve araştırma soruları oluşturulduktan sonra belirlenen araştırma soruları anlatı analizinin karakter, olay örgüsü, yer ve zaman unsurlarına göre yerleştirilerek yeni bir araştırma modeli geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital platformlarda üretilen yerli gençlik dizilerinin karakter, olay örgüsü, yer ve zaman unsurlarıyla gençlik dizilerinin başat özelliklerini anlatılarında yeniden kurguladığını ve dört dizi arasından Hiç ve Duran dizilerinin suç türüyle, Öğrenci Evi dizisinin gençlik pembe dizisi (teen soap) türüyle melezlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Dizilerin anlatılarında yer alan sorunlu, suçlu, loser genç karakterlerin bu özelliklere aile ilişkilerinde yaşadıkları otorite sorunu/krizi veya hayatlarındaki otorite eksikliği nedeniyle sahip olduğu görülmektedir. Bu yüzden, analiz edilen gençlik dizileri, aile ilişkilerinin kişilerin meslek yaşamlarından aşk, arkadaşlık, okul ilişkilerine kadar çocukluk, gençlik ve yetişkinlik dönemlerinin bütününü etkilediğini ortaya koyarak aile ilişkilerinin önemine vurgu yapmaktadır.
İletişim Bilimleri, Communication Sciences
İletişim Bilimleri, Communication Sciences
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
