İnsanın hayatını etkileyen birçok unsur vardır ve bunlardan biri inançtır. İnancın merkezinde ise Tanrı tasarımı yer alır. İnsan düşünce ve eylemlerini, aklının yanı sıra inancına, dolayısıyla da zihnindeki Tanrı tasarımına göre şekillendirir. Bu durum aynı zamanda kültürün oluşumunda da önemli bir rol oynar. Türk kültüründe inanç, İslâm öncesi ve sonrası olmak üzere iki önemli merhalenin etkisi altında şekillenmiştir. Ahmet Yesevi, Süleyman Hakim Ata ve Yunus Emre’de Tanrı tasarımını konu edinen bu çalışmada; her iki merhaleyi de ortaya koyan bu üç şahsiyetin şiir külliyatındaki Tanrı tasarımı yapısal boyutları ve işlevleri ile esas alınmıştır. Bahsi geçen külliyat, Ahmet Yesevi, Süleyman Hakim Ata ve Yunus Emre’nin dünya görüşlerinin yanı sıra aynı zamanda Türk kültürel belleğini de temsil etmekte ve onları başlı başına birer kültürel sembol haline getirmektedir. Buna göre çalışmada ele alınan şiirlerde Tanrı tasarımı öncelikle tasarımın yapısal boyutlarını anlatan; ne, neden, nasıl, nerede ve ne zaman soruları bağlamında sınıflandırılmıştır. Tanrı’nın simgeleri, bir nedene bağlı olmaksızın var olma durumu, kozmogoni, miraç, eskatoloji, insanüstü varlıklar ve Tanrı-insan arasındaki ilişki yapısal boyutun önemli noktalarını oluşturduğu için ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Böylece Tanrı tasarımının nasıl şekillendiği ve ana hatları ile özellikleri ortaya koyulmuştur. Tanrı tasarımının insan hayatındaki bireysel ve toplumsal işlevleri de konunun diğer bir önemli yönünü teşkil etmektedir. Çünkü insan Tanrı’yı zihninde tasarımlarken aynı zamanda ona uygun bir yaşam tarzı belirler. Bu da hem bireysel hem de toplumsal yaşamını doğrudan şekillendiren en önemli faktörlerden biri halini alır. İnsanı iyiliğe teşvik eden, kötülükten sakındıran, psikolojik olarak rahatlatan, kişisel ve toplumsal baskılardan kurtaran ve ona geleceğe dair umut veren en önemli etkenlerden biri Tanrı’yla kurduğu bağdır. Tasarımlanan yönü ile Tanrı figürü aynı zamanda toplumsal yaşamda inancın ve ritüellerin devamlılığını sağlama, eğitim verme ve birlik ve beraberliği kuvvetlendirme işlevlerini de yerine getirir. Bu sebeple Tanrı tasarımının tüm bu işlevleri çalışmada ayrı bir bölüm olarak ele alınmıştır. Böylece Tanrı tasarımı yalnızca yapısal boyutları ile ortaya koyularak bırakılmamış, yapı ve işlev arasındaki bağ göz önünde bulundurularak tasarımın insan hayatına olan etkileri de ortaya koyulmuştur. Ahmet Yesevi, Süleyman Hakim Ata ve Yunus Emre şiirlerinden yola çıkılarak Tanrı tasarımının yapısal ve işlevsel boyutlarıyla ele alınması, bu verilerin geçmişten günümüze Türk kültürel belleğini temsil ediyor olması bir bütün olarak çalışmaya kapsamlı bir bakış açısı kazandırmakta ve onu özgün kılmaktadır. Tasarımlanan yönü ile Tanrı’ya ve onun insan hayatına olan etkilerine dair elde edilen sonuçlar hem kültürel alanda çalışma yapmak isteyen araştırmacılara kaynaklık edecek özellik göstermekte hem de inanç alanına ilişkin diğer disiplinlerdeki çalışmalara da katkı sağlayacak bilgiler içermektedir.