İplik üretim maliyetlerinin en büyük kısmını hammadde maliyeti oluşturduğundan, istenen iplik kalitesini sağlayacak hammadde özelliklerinin belirlenmesi ve uygun hammaddenin seçimi, iplikçiler için hayati önem taşımaktadır. Pamuk ipliklerinin özelliklerinin başta lif özellikleri olmak üzere çeşitli değişkenlerden yararlanarak önceden tahminlenmesi konusunda pek çok araştırmacı tarafından teorik ve deneysel çalışmalar yürütülmüş ancak genel kabul görmüş sonuçlar elde edilememiştir. Bunun yanında, birçok avantajıyla sektör tarafından tercih edilmekte olan siro ipliklerin özelliklerinin tahminlenmesi ile ilgili ise herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.Bu çalışmanın amacı, pamuk lif özelliklerini kullanarak, sirospun yöntemi ile üretilen pamuk ipliklerinin bazı fiziksel özelliklerinin önceden tahminlenmesini sağlayacak genel kullanımlı denklemler elde etmektir. Bu amaçla farklı lif özelliklerine sahip 11 farklı pamuk harmanından, 4 farklı numarada (Ne20, Ne30, Ne40 ve Ne50), 3 farklı büküm katsayısı (?e 4, ?e 4,5 ve ?e 5) ve 3 farklı fitiller arası mesafe ayarı (3mm, 6mm ve 9mm) kullanılarak siro iplikler üretilmiştir. HVI ve AFIS cihazları ile ölçülen lif özellikleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Lif özellikleriyle birlikte, iplik numarası, büküm katsayısı ve fitiller arası mesafe ayarı bağımsız değişkenler, ipliğin kopma mukavemeti, kopma uzaması, düzgünsüzlük ve tüylülük değerleri bağımlı değişken seçilerek istatistiksel değerlendirmeler ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda yüksek belirleme katsayısına (R2) sahip ve istatistiksel açıdan önemli eşitlikler elde edilmiştir.

As the raw material cost constitutes the majority of the yarn production costs, it is critically important to know the desirable fiber characteristics that we need for our yarn characteristics and for the selection of the suitable cotton blend. Many theoretical and experimental studies on the prediction of cotton yarn properties from fiber properties were carried out by several researchers. However, in the literature survey, we could not find any essential study on the prediction of sirospun yarn characteristics using the fiber and yarn features.In this thesis, it is aimed at determining the equations and models for estimating the sirospun yarn quality characteristics from the yarn production parameters and cotton fiber properties which are measured by the HVI and AFIS systems. For this reason, yarn samples were produced by using 11 different cotton blends and 3 different strand spacing setting (3mm, 6mm and 9mm), in 4 different yarn count (Ne 20, Ne 30, Ne 40 and Ne 50) and in 3 different twist coefficient (?e4.0, 4.5 and 5.0). For the prediction of yarn quality characteristics, multivariate linear regression methods were performed. As a result of the study, equations were derived for the prediction of yarn tenacity, breaking elongation, unevenness and hairiness by using fiber and yarn properties. After the goodness of fit statistics we have observed very large determination coefficient (R2 and adjusted R2).

231