Bu çalışmanın amacı Tire'de bulunan 1894 yılında inşa edilmiş Rahmanlar Camii'nin ayakta kalabilen tek bölümü olan minaresinin deprem performansının deneysel veriler yardımıyla belirlenmesidir.Kültürel mirasımız olan tarihi yapıların korunması ve geleceğe güvenli bir şekilde aktarılması günümüzde çalışılan ve inceleneme yapılan bir konudur. Ülkemizde birçok tarihsel ve mimari açıdan değerli eserler bulunmaktadır. Söz konusu eserlerin yapısal güvenliğinin belirlenip varlığının sürdürülmesini sağlamak, deprem bölgesi olan ülkemiz için önemlidir.Tarihi yapılar genellikle taş, mermer, tuğla ve harç gibi malzemeler kullanılarak inşa edilen yığma yapılardır. Bu çalışmaya konu olan Rahmanlar Camisinin minaresi kaidesi taş, gövdesi tuğla yığma olarak inşa edilmiştir. Minare incelenirken her bir malzemenin taşıma kapasitesi ayrı ayrı hesaplanmış ve yapı için genel bir modele ulaşılmıştır. Ardından yapı bilgisayar ortamında modellenmiştir. Sonlu elemanlar yönteminin kullanıldığı bir bilgisayar programında statik ve dinamik çözümü yapılıp yapının, doğal frekansı ve mod şekilleri bulunmuştur. Minareye ait dinamik parametreleri ve malzemeye ait mekanik özellikler yapı üzerinde ivme ölçerler kullanılarak gerçek zamanlı deneysel modal analiz yardımıyla iyileştirilmiştir.Bilgisayar ortamında en doğru ve gerçeğe yakın şekilde modellenen yapıya bulunduğu bölgede meydana gelmesi beklenen büyük ölçekli bir depremin ivme verileri verilmiştir. Bu deprem etkisiyle yapının maruz kaldığı gerilmelere ve yer değiştirmelere göre minarenin davranışı malzemenin emniyet gerileri göz önünde bulundurularak kontrol edilmiştir.

In this study, seismic performance of the minaret of Rahmanlar Cami build in 1894 and located in Tire, Izmir, is studied experimentally and analytically. Nowadays, to protect and transfer safely our historical heritages to future become important and widely studied subject. There are many historical and architecturally valuable structures in our country. It is important to determine structural safety parameters and ensure survival of the historical structures in future.The historical structures are considered masonry structures built by using stone, marble, and bricks. The base of the minaret that subject of this study, was built by stone, the body is built by bricks. The strength of the each material is studied and applied to the structural analysis separately and a model is created. The model is analyzed by a computer packet program using finite element analysis, the natural frequency and mode shapes of the minaret are determined. The dynamic parameters of minaret and mechanical properties of materials are improved by assessing the behavior of minaret by using operational modal analysis. The model of minaret is analyzed using possible earthquake acceleration and behavior of the minaret is determined according to allowable stresses of material used.

142