Ahmet Mithat Efendi ilk Türk romancısı olarak kabul edilmektedir. Türk romanında pek çok ilki gerçekleştirmiş, roman türünün değişik örneklerini edebiyatımıza kazandırmıştır. Bu çalışmada seyahatin Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarının kurgu ve üsluplarında nasıl bir işleve sahip olduğu incelenmeye çalışılmıştır.Ahmet Mithat Efendi'nin, roman kurgusuna seyahati dâhil etmesiyle amaçladığı okuruna çeşitli coğrafyaları tanıtmak, ülke ve bölgelerin tarih?, coğraf? ve toplumsal yapısına yönelik bilgiler vermektir. Bir diğer sebep de okuyucudaki merak duygusunu harekete geçirmektir. Roman kişisinin kaçış, arayış, takip amacıyla gerçekleştirdiği seyahatler ya da bu seyahatlerde karşısına çıkan korsanlar, haramiler, zorlu hava koşulları okurun merak ve heyecan duygusunu canlı tutar. Böylece seyahat aksiyon kazandırıcı bir işlev görür. ?Rikalda? ile ?Bir Acibe-i Saydiyye? romanlarında ise roman kahramanının gerçekleştirdiği bir seyahat bulunmamakla birlikte okura Amerika ve Orta Afrika gibi uzak coğrafyalarda geçen zihni bir seyahat yaptırılmış, bu sayede çeşitli bilgiler verilmiştir.Romancının seyahate yer verdiği romanlarında yer alan son derece olumlu özelliklerle donatılmış başkişiler, Avrupalılar tarafından yanlış bilinen ve ön yargıyla yaklaşılan Türk ve Müslüman kimliğini, sergiledikleri örnek kişilik ve yaptıkları mantıklı konuşmalarla düzeltirler. Romancı seyahate yer verdiği romanlarında kurgusal anlamda önemli değişiklikler yapmaz. Girift kurgulu romanları her zaman üstün görse de seyahate yer verdiği romanlarda bazen girift bazen basit kurgulamalara gitmiştir. Vermiş olduğu bilgiler romanın kurgusal dünyasını zedeleyip olay akışını aksatsa da romancının faydalı olma amacına hizmet etmektedir.Ahmet Mithat Efendi, seyahate yer verdiği romanlarında hemen tüm romanlarında olduğu gibi üçüncü şahıs anlatıcıyı kullanmıştır. Ayrıca diğer romanlarında sıkça gördüğümüz meddah üslubunu sürdürmektedir.

Ahmet Mithat Efendi is vonguard of Turkish novel. In this thesis, is studied function of travel on Ahmet Mithat Efendi?s novels. He give to his reader assorted information on every topic. This informations changes to historical, geographical and social structure of traveled region on give place to travel in novel. İn introduction of thesis, is informed opus of travel kind in Turkısh literature and characteristic of Ahmet Mithat Efendi?s artistry. Thesis is seperated two major part. İn first part is taken form travel in Ahmet Mithat Efendi?s novel. İn second part, fiction, style and narrator characteristic in his novels which give place to travel. İn result of this study is reached that Ahmet Mithat Efendi doesn?t change fiction and style of his novels which given place to travel. But he increases historical, geographical and social information about different regions. Travel, on Ahmet Mithat Efendi?s novels function to acquaint about distant region. Besides travel adds excitement and curiosity to adventure in his novels.

239