IVÖZETBAZI BUĞDAYGİL YEMBİTKİLERİNİN TOHUM VERİMİVE DEĞİŞİK AGRONOMİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDEARAŞTIRMALAROKKAOĞLU, HülyaYüksek Lisans Tezi, Tarla Bitkileri BölümüTez Yöneticisi: Prof. Dr. Rıza AVCIOĞLUAğustos 2006, 106 sayfaBazı buğdaygil yembitkilerinin tohum verimi ve değişik agronomiközellikleri ile bu karakterler arasındaki ilşkileri belirlemek amacıylayürüttüğümüz bu çalışmada, Dactylis glomerata, Bromus inermis,Arrhenatherum elatius, Festuca arundinacea, Elymus hispidus,Lolium perenne ve Phalaris arundinacea buğdaygilleri ele alınmıştır.2004 yılında, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümüdeneme tarlalarında 2003 yılı ilkbaharında yetiştirilmeye başlananbitkilerden 20 `şer bitki rastgele seçilmiş,10 bitkide ana sap uzunluğu,ana sap kalınlığı, ana saptaki boğum sayısı, boğum arası uzunluk, yeşil otverimi, kuru ot verimi ,kuru madde oranı, kuru madde verimi gibivejetatif özellikler ile diğer 10 bitkide generatif kardeş sayısı, başakboyu, başakta başakçık sayısı, 1000 tane ağırlığı ve tohum verimi gibigeneratif özellikler incelenmiştir. Ayrıca, bu buğdaygillerin vejetatif vegeneratif verim komponentleri arasındaki korelasyonlar ve pathkatsayılarının doğrudan ve dolaylı etkileri de araştırılmıştır. İncelenengerek vejetatif ve gerekse generatif özellikler, bu buğdaygillerin çokfarklı yapıda olduklarını göstermiştir. Korelasyon ve path analizisonuçları, gelecekteki ıslah çalışmaları için önemli seleksiyon ölçütlerinide ortaya koymuştur. Bu verilere göre, Lolium perenne `nin küçükbaşmer'aları , Dactylis glomerata, Bromus inermis, Festuca arundinacea`nin büyükbaş mer `aları için uygun buğdaygiller oldukları, özellikle Egebölgesinin Akdeniz iklim kuşağında sulanabilen mer'alarda güvenleönerilebilecekleri saptanmıştır. Arrhenatherum elatius, Elymus hispidusve Phalaris arundinacea `nin bölgeye uyum sağladıkları ve biçmeyeuygun buğdaygiller oldukları belirlenmiştir. Dactylis glomerata,VBromus inermis, Arrhenatherum elatius, Festuca arundinacea veElymus hispidus `un bölgenin Akdeniz iklim koşullarında tohumüretiminin yapılabileceği öngörülmüştür. Bölgenin yüksek yerlerindedaha fazla nem içeriği bulunduğundan, Lolium perenne `nin buyörelerde tohum üretimine alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Dactylis glomerata, Bromus inermis,Arrhenatherum elatius, Festuca arundinacea, Elymus hispidus,Lolium perenne, Phalaris arundinecea, vejetatif ve generatif özellikler

VIABSTRACTINVESTIGATIONS ON THE SEED YIELD AND VARIOUSAGRONOMICAL CHARACTERISTICS OF SOMEFORAGE GRASSESOKKAOĞLU, HülyaMSc. In Field Crops DepartmentSupervisor : Prof. Dr. Rıza AVCIOĞLUAugust 2006, 106 pagesIn this study conducted to investigate the seed yield and someagronomical features and correlations between these characteristics,Dactylis glomerata, Bromus inermis, Arrhenatherum elatius, Festucaarundinacea, Elymus hispidus, Lolium perenne and Phalarisarundinacea were evaluated. 10+10=20 Individual plants were selectedin spring -2004 randomly from the different crop nurseries established inspring- 2003 and some vegetative (length and thickness of main stem,number of nodes, length of internodes, herbage yield, hay yield, drymatter content and yield) and generative characteristics (number ofgenerative tillers, length of spike, number of spikelets per spike 1000seed weiğht and seed yield) were examined. Besides, correlations anddirect and indirect effects of path coefficients between these vegetativeand generative yield components were also investigated. Both vegetativeand generative characteristics examined displayed great variation amongthese forage grasses. Data related to the correlation and path analysisresults suggested significant selection criteria for the future breedingstudies. It was determined that Lolium perenne was a proper grass forsmall headed Livestock and Dactylis glomerata, Bromus inermis andFestuca arundinacea for cattle husbandary and particularly underirrigated mediterranean conditions of Ege Region . Arrhenatherumelatius, Elymus hispidus, and Phalaris arundinacea being propergrasses for cutting succesfully adapted to the region. It was alsosuggested that seeds of Dactylis glomerata, Bromus inermis,Arrhenatherum elatius, Festuca arundinacea and Elymus hispidus canbe produced succesfully in the region. It was concluded that seedVIIproduction of Lolium perenne must be done in highlands of the area dueto the humidity conditions.Keywords: Dactylis glomerata, Bromus inermis, Arrhenatherumelatius, Festuca arundinacea, Elymus hispidus, Loliumperenne, Phalaris arundinecea, vegetative and generativefeatures

106