V ÖZET PEKTİNAZ ENZİMİ ÜRETİM TEKNİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI GÖNÜL, Nilüfer Doktora Tezi, Gıda Mühendisliği Anabilim Balı Biyoteknoloji Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ş. Süha SUKAN Temmuz 2001, 186 sayfa Bu tezde 11 farklı Aspergillus niger suşu, 2 farklı Sporotrichum pulverulentum suşu, A. oryzae, A. flavus, Phythium ultimum ve Botrytis cinerea ile pektinaz üretilmiştir. Bu mikroorganizmalar arasından en iyi pektinaz sentezleyebilen bir A. niger suşu ve iki S. pulverulentum suşu ile çalkalaman derin kültürde optimizasyon yapılmıştır. Optimizasyon çalışmaları sonucunda S. pulverulentum (Westminster Ü.), S. pulverulentum (CBS 671.71.), ve A. niger (kod no 9) 'den elde edilen maksimum pektinaz aktiviteleri sırasıyla 4,35 U, 5.20 U ve 40,80 U olarak bulunmuştur. Bu üç mikroorganizma arasından en yüksek aktivenin elde edildiği A. niger (kod no 9) ile ölçek büyütülmüş ve karıştırmalı tank tipi fermentör ile maksimum 42.40 U aktivitede pektinaz üretilmiştir. Çalkalamalı derin kültür denemelerinde kullanılan ortam kompozisyonu katı kültür fermentasyonu için de optimize edilmiş ve A. niger (kod no 9) ile katı kültür fermentasyonunda maksimum 58.09 U aktivitede pektinaz üretilmiştir. Anahtar sözcükler: Pektinaz, optimizasyon, çalkalamalı derin kültür fermentasyonu, katı kültür fermentasyonu.

vıı ABSTRACT GÖNÜL, Nilüfer PECTINASE PRODUCTION TECHNIQUES Ph.D. in Food Engineering Supervisor: Prof. Dr. Ş.Suha SUKAN July 2001, pages 186 In this thesis pectinase was produced from 1 1 different Aspergillus niger strain, 2 different Sporothricum pulverulentum strain, A. oryzae, A. flaws, Phytium ultimum and Botrytis cinerea. Among these microorganisms one A. niger strain and two S. pulverulentum strains were selected as the best pectinase synthesizers and by using these microorganizms optimization was performed with submerged culture. At the end of the optimization studies by using S. pulverulentum (Westminster U.), S. pulverulentum CBS 671.71 and A. niger (kod no 9) the maximum pectinase activities were found as 4.35 U, 5.20 U and 40.80 U respectively. Among these 3 microorganisms maximum activity was obtained from A. niger (kod no 9) and by using this microorganism scale-up studies were performed. The maximum activity was found as 42.40 U with continuous stirred tank fermentor. The medium composition used in the submerged culture experiments also optimized for the solid state fermentation and maximum pectinase activity was found with A. niger (kod no 9) as 58.09 U. Keywords: Pectinase, optimization, submerged culture fermentation, solid state fermentation.

186