Ze względu na specyfik powstawania zachowania przestępczego i jego rozciągłości w czasie istotne jest, jak dalece istniejące zaburzenie rozwoju społecznego zostało utrwalone i wpłynęło na ukształtowanie postaw i nawyków. Czas podjęcia zabiegów terapeutycznych najczęściej w sposób istotny przesądza o ich skuteczności. Wiele argumentów przemawia za tym, aby dużą wagę przywiązywać do profilaktyki, do zapobiegania wykolejeniu społecznemu przez podejmowanie działań w początkowej fazie rozwoju tego zjawiska, gdy występują pierwsze trudności wychowawcze. Rozdział pierwszy zawiera wyjaśnienie pojęcia etiologii przestępczości oraz wybrane koncepcje kryminalistyczne. Rozdział drugi zawiera opis patologii społecznej m.in. takich jak alkoholizm, narkomania, prostytucja, samobójstwa, bezrobocie, terroryzm. Zjawisko szeroko rozumianej patologii społecznej, będące przedmiotem badań kryminologicznych, występujące we współczesnym społeczeństwie hamują postęp gospodarczy i społeczny. W rozdziale trzecim zamieszczono raport na temat ankiety przeprowadzonej wśród mieszkańców miasta Tarnowa, która została zweryfikowana pod względem ilościowym i różnorodności dokonywanych przestępstw. Umieszczono również szczegółowe dane o analizie badawczej przeprowadzonej na podstawie ankiety skierowanej do 164 losowo wybranych mieszkańców Tarnowa. Zadaniem było uzyskanie odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa w mieście, pierwszych kontaktów alkoholem i środkami odurzającymi. Omówiono dokładnie makro i mikrospołeczne uwarunkowania wymienionych zjawisk patologicznych, wpływ czynników demograficzno-ekonomicznych na przestępczość, dezorganizację społeczną i konflikty grupowe. Opisano poczynania Unii Europejskiej dotyczące przeciwdziałaniu przestępczości. Za ważny element uznano program resocjalizacji więźniów osadzonych w więzieniach.