Celem pracy jest przedstawienie formułowania i realizacji strategii gminy oraz budżetu jednostki samorządu terytorialnego – gminy – który stanowi rdzeń finansów publicznych i nerw tej jednostki. Wskazanie tego najważniejszego dla gminy planu finansowego uchwalonego przez Radę Gminy. Budżet gminy stanowi podstawę finansową samodzielnego gospodarowania i jest wyrazem i instrumentem polityki gospodarczej gminy. Celem empirycznym pracy jest identyfikacja teoretycznych przesłanek strategii rozwoju Gminy Zakliczyn oraz analiza realizowanych w latach 1997 – 2007 planów strategicznych. Niniejsza praca składa się z siedmiu rozdziałów, w których zostały omówione poszczególne procesy wykonywania zadań przez samorząd terytorialny, przede wszystkim na szczeblu gminy, jak i środki, które mają pomóc mu w realizacji tych zadań oraz organy, które sprawują nadzór nad tym, by zadania te były realizowane jak najlepiej. W pierwszym rozdziale ukazane jest tworzenie się samorządu terytorialnego na tle historycznym, co spowodowało jego powstanie, jak daleko sięgają jego korzenie i jakie formy przyjmował. Opisane też jest jego kształtowanie w Polsce oraz ukazany jest obecny podział terytorialny, a także struktura i działania jak również zadania samorządowe. Rozdział drugi pokazuje jak wygląda istota samorządności gmin w Polsce. Jak stwarza członkom społeczności lokalnych możliwość udziału w sprawowaniu władzy i samodzielnego decydowania o własnych sprawach, a także w jaki sposób jest opracowywany, uchwalany i wykonywany budżet gminy – wg jakich zasad i praw i jaki ma wpływ na prowadzenie gospodarki finansowej gminy. Przedstawiono istotę i funkcje budżetu, zasady budżetowe oraz scharakteryzowano podstawowe dochody gmin w Polsce. Opisano nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego. Kolejny trzeci rozdział ukazuje charakterystykę strategii, jej cele i działania jako podmiotów gospodarczych. Przedstawiono instytucje społeczno – gospodarcze w rozwoju lokalnym, analizę gospodarki lokalnej, uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych, a także wskazano na korzyści podmiotów samorządowych wynikające z realizacji planów strategicznych. Czwarty rozdział wskazuje na cele, hipotezę badawczą, zasady i procedury oceny oraz źródła, metodykę zbierania informacji. Rozdział piąty zawiera podstawowe informacje o Gminie Zakliczyn, rys historyczny tej miejscowości, przedstawia sytuację społeczną Gminy, strukturę utrzymania i zatrudnienia oraz infrastrukturę na terenie Gminy. Szósty rozdział przedstawia analizę i ocenę opracowanych i wdrożonych strategii Gminy Zakliczyn na lata 1997 – 2007 oraz 2007 – 2015. Kolejny siódmy rozdział opisuje etapy planowania strategicznego, podmioty uczestniczące w formułowaniu strategii, badania uwarunkowań rozwoju Gminy Zakliczyn, przebieg procesu planowania strategicznego w Gminie, jego cel i przedmiot.