Do zasadniczych zadań JST należy zaspokajanie bieżących potrzeb społeczności lokalnej. W tym celu gminy gromadzą środki finansowe i wydatkują je na realizacje wyznaczonych zadań. W związku z tym, iż środki te pochodzą od społeczności lokalnej i są określane mianem środków publicznych muszą one być wydatkowane na określonych warunkach i zgodnie z ich przeznaczeniem. W tym celu wszystkie jednostki samorządowe na mocy obowiązującego prawa są zmuszone do tworzenia budżetu, w którym przy pomocy tzw. klasyfikacji budżetowej ujmowane są wszystkie dochody i przychody oraz wydatki i rozchody środków pieniężnych. Można, więc powiedzieć, że budżet jest podstawowym narzędziem umożliwiającym racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi. Poddając wnikliwej analizie budżety z kilku lat i porównując ich wewnętrzną strukturę można określać kierunki realizowanej polityki jak i również wykazać wszelkie nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami pieniężnymi. Badaniem została objęta gmina Czchów w celu uzyskania odpowiedzi na pytanie czy i jakie zmiany występują w strukturze budżetu, czym są spowodowane i jaki mają wpływ na realizację zadań gminy. Również w niniejszej pracy dokonano porównania wewnętrznej struktury budżetu gminy przed i po otrzymaniem praw miejskich.