Kapitulu honetan zentsura aparatuak 1975-1983 urteetan “Infantil y Juvenil”, hau da, Haur eta Gazte Literatura (HGL) gisa sailkatutako euskal liburuen zentsura txostenen azterketa eskaintzen da. Horretarako, AGAn egindako hustuketatik abiatu da, bertan HGL gisa sailkatutako txostenak xeheki analizatuz. Lehenik, HGL generoaren berezitasunaz hausnartu da, ikusi den moduan, horrek eragina izan baitu zentsura prozesuan: helduei zuzendutako obrekin alderatuta, HGL ezberdin tratatzen zen. Frogatu den moduan, HGL (eta hezkuntza) oso tresna indartsua da ideologia eta eredu jakin batzuk transmititzeko. Hori horrela, Irakurleek arretaz erreparatzen zieten obra horiei eta bereziki arduratzen zituzten gaiak azaltzen ditu azterlan honek. Ikusi den moduan, HGL lanek ezin zituzten Irakurleek desegoki irizten zieten gaiak edo moralaren aldetik arazoak sortzen zituztenak eduki. Gainera, ezin zuten fantasiaren eta erlijioaren nahasketa desegokirik egin, eta bereziki aztertzen zuten liburuak kontu politikorik edo alderdi aberkoirik zekarren. Era berean, obrek barnebiltzen zuten ikuspuntu hezitzaileari erreparatzen zioten Irakurleek. Ikerketak agerian utzi du Irakurleak arduratzen dituzten alderdiak eta bereziki aztertzen direnak bat datozela frankismo garaian HGL argitalpenekin lotutako legedia sortarekin.