Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
image/svg+xml art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos Open Access logo, converted into svg, designed by PLoS. This version with transparent background. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Access_logo_PLoS_white.svg art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos http://www.plos.org/ Helal ve Etik Araştı...arrow_drop_down
image/svg+xml art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos Open Access logo, converted into svg, designed by PLoS. This version with transparent background. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Access_logo_PLoS_white.svg art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos http://www.plos.org/
Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi
Article . 2024 . Peer-reviewed
Data sources: Crossref
image/svg+xml art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos Open Access logo, converted into svg, designed by PLoS. This version with transparent background. http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Open_Access_logo_PLoS_white.svg art designer at PLoS, modified by Wikipedia users Nina, Beao, JakobVoss, and AnonMoos http://www.plos.org/
versions View all 3 versions
addClaim

BİLİMSEL YAYINLARDA YAZARLIK HAKKI: ETİK İLKELER VE UYGULAMA SORUNLARI

Authors: Hasan Seçen;

BİLİMSEL YAYINLARDA YAZARLIK HAKKI: ETİK İLKELER VE UYGULAMA SORUNLARI

Abstract

Bilimsel makalelerde yazarlık, yapılan çalışmaya önemli katkılar yapan bir araştırmacı için büyük bir onurdur. Ancak, bir makale yazarlığı sadece bilimsel katkıyı temsil etmekle kalmayıp, aynı zamanda akademik dürüstlüğün ve şeffaflığın bir göstergesi olarak da değerlendirilir. Bu bağlamda, haksız yazarlık, akademik dünyada güvenilirlik ve sorumluluk sorunlarını beraberinde getirmekte, akademide haksız rekabet ortamı oluşturmakta ve gerçek katkıda bulunanların haklarını ihlal ederek onurlarını da incitmek-tedir. Akademik kariyer yükseltmeleri için gönderilen dosya incelemeleri sırasında etik kurullara sevk edilen konular arasında yazarlık hakkına yönelik itirazlar önemli bir yer tutmaktadır. Katkı sağlamayan kişilerin çalışmalarda yazar olarak gösterilmesi, akademik etik ihlaller arasında önemli bir konu olduğundan, bu tür başvuruların etik kurullar tarafından özenle incelenmesi gerekmektedir. Bunun tersine durumlar da sıkça yaşanmaktadır. Araştırma sürecine protokolsüz olarak katkıda bulunan bazı araştırmacılar, makaleye yazar olarak eklendiklerinde bazen üçüncü kişiler tarafından haksız yazarlıkla suçlanabilmektedirler. Bu gibi durumlarda, çalışmaya somut katkı veren bireylerin yazarlık hakkı tartışmaya açılmakta ve uzun inceleme süreçlerine maruz kalabilmektedirler. Bu gibi durumlarda yazarlık haklarının doğru şekilde değerlendirilebilmesi için etik kurallar çerçevesinde adil bir sürecin izlenmesi de büyük önem taşımaktadır. Bilimsel yazarlıkta etik açıdan kuşku oluşturan yazarlık durumları, kasıt ya da ihmalden dolayı olabildiği gibi bazı durumlarda, araştırma süreçlerinin karmaşıklığından da kaynaklanabilmektedir. Projelerin büyük çoğunluğunun disiplinler arası olması, araştırma ekiplerinin büyüklüğü ve disiplinler arası sınırların belirsizliği, bazen yazarlık hakkını belirlemeyi zorlaştırabilmektedir. Ayrıca, araştırmanın dinamik yapısı, beklenmedik yeni yönlere kayması ve dilimlenmiş makalelerden kaçınma çabası, bazen yapılacak yayında yazar sayısını artırabilmektedir. Bu süreçlerde araştırmanın dinamik yapısından kaynaklanan protokolsüz iş birlikleri, yazarlık hakkı konusunda bilinç eksikliği ve disiplinler arası farklı uygulamalar da yine yazarlık hakkı üzerinde etik sorunlara veya etik ihlal algısına yol açabilmektedir. Bu makalede, bilimsel makalelerde yazarlık hakkının gerçek katkılar ve etik bağlamda nasıl ele alınması gerektiği tartışılmaktadır. Çalışmada yazarlık kriterleri yanında, onursal/armağan/misafir yazarlık gibi etik dışı yazarlık uygulamalarının sakıncalarına vurgu yapılmakta ve akademik çalışmaların şeffaf bir şekilde değerlendirilmesi için etik kurallar çerçevesinde, yazarlık hakkının adil bir şekilde nasıl uygulanabileceği hususu ele alınmaktadır. Ayrıca, disiplinler arası çalışmalar ve danışman-yazar ilişkileri gibi yazarlık hakkının karmaşıklaştığı durumlarda da etik ilkelerin nasıl korunacağı üzerinde durulmaktadır.

Country
Turkey
Keywords

Chemical Engineering (Other), Scientific article writing, Kimya Mühendisliği (Diğer), Akademik yayıncılık, Scientific article writing;authorship rights;unfair authorship;scholarly publishing, Unfair authorship, scholarly publishing, Authorship rights, Yazarlık hakkı, Haksız yazarlık, Bilimsel makale yazımı;yazarlık hakkı;haksız yazarlık;akademik yayıncılık, Bilimsel makale yazımı

  • BIP!
    Impact byBIP!
    selected citations
    These citations are derived from selected sources.
    This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    0
    popularity
    This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
    Average
    influence
    This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
    Average
    impulse
    This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
    Average
Powered by OpenAIRE graph
Found an issue? Give us feedback
selected citations
These citations are derived from selected sources.
This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Citations provided by BIP!
popularity
This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network.
BIP!Popularity provided by BIP!
influence
This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically).
BIP!Influence provided by BIP!
impulse
This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network.
BIP!Impulse provided by BIP!
0
Average
Average
Average
Green
gold