Iparraldean gizaldi berriei euskararen transmizioaren etena oso errealitate ezaguna da, lurralde historiko gehienean egiaztatua. Arazoa bazter-eremuan are handiagoa da, non Euskal Herritik kanpoko lurralde euskaldun baten euskal izaera ere zalantzan ezar daitekeen. Hauxe da Jeruntze herri biarneseko auzo euskaldunaren kasua, zeinetan joera larriagoa izan baita baserriaren hustearengatik. Nire familiak, zeinen jatorria Jeruntzeko bazterra den, ereduari jarraitu dio. Niri doakidanez, Euskal Herritik at hazirik bainintzen, nerabezaro berantean hasi nintzen euskarari hurbiltzen, nafar lapurteraz gainera... edo manexez, nire familian diogun bezala. Gero, hala ere, zuberera berreskura nezakeen nire askazien laguntzari esker, bereziki osaba Johañerena. Lan honetan, Jeruntzeko euskararen deskribapena agertzen da. Hizkuntzalaria ez naizenez, argibideen sailkapena nire moduan egin dut, eta hizkuntza ontsa azalduko duten esperantza dut: egoera orokorra, fonetika, deklinabideak, aditza, gramatika egiturak eta lexikoa. Adibide guztiak, hizki etzanaz idatzirik, jatorrizkoak dira.