Rzeczpospolita Polska, zgodnie z art. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., jest państwem unitarnym. Oznacza to przede wszystkim, że państwo nie jest zróżnicowane pod względem struktury prawno-administracyjnej. Jednocześnie jedną z podstawowych zasad, wynikającą wprost z art. 15 Konstytucji, jest zasada decentralizacji władzy publicznej. Ma ona odniesienie przede wszystkim do samorządu terytorialnego. Truizmem jest stwierdzenie, że jednostki samorządu terytorialnego są niezależne, samodzielne i nie ma między nimi hierarchicznego podporządkowania. Jest to oczywista konsekwencja zasady decentralizacji. Celem artykułu jest wykazanie, czy jednostki samorządu terytorialnego posiadają (bądź nie) rzeczywistą autonomię w zakresie określania swojego ustroju wewnętrznego.