
Amaç: Bu çalışmada Bahrî Memlükleri (1250–1382) döneminde faaliyet gösteren bîmâristanlar (hastaneler), hem hastalara sunulan sağlık hizmetleri yönünden hem de sosyal hizmet faaliyetleri açısından ele alınacaktır. Gereç ve Yöntem: Döneme ait hastanelerde yürütülen sosyal hizmet uygulamaları, tablo 1’de belirtilen Memlükler dönemi tarihçilerinin eserleri, vakfiyeler ve ikincil literatür kapsamında incelenmeye çalışıldı. Elde edilen veriler ışığında, hastanelerin sosyal hizmet disiplini açısından taşıdığı tarihsel önem analitik bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bulgular: Bahrî Memlükleri dönemini de içerisine alan Ortaçağ İslam dünyasında teşekkül eden sağlık kurumları, yalnızca tıbbî tedavi hizmeti sunmakla kalmamış; aynı zamanda ücretsiz barınma, ilaç temini, gıda sağlama ve kişisel bakım gibi sosyal yardım faaliyetleriyle de toplumsal refahın desteklenmesine katkıda bulunmuştur. Sonuç: Bahrî Memlükleri dönemi hastanelerinde dâhiliye, cerrahi, ortopedi, göz hastalıkları, kadın hastalıkları, akıl ve ruh sağlığı gibi çeşitli tıp alanlarında uzmanlaşmış hekimlerin istihdam edilmesi, verilen hizmetlerin çok boyutlu olduğunu göstermektedir. Ayrıca, alternatif tıp uygulamaları kapsamında müzik dinletileri ve hikâye anlatımı gibi moral ve psikolojik destek yöntemlerine de önem verilmiştir. Tedavisi tamamlanarak taburcu edilen hastalara belli bir miktar harçlık verilmesi, onların iyileşme sürecinde ağır işlerde çalışmasını önlemeye yönelik sosyal bir destek niteliği taşımaktadır. Diğer taraftan, tedaviye cevap veremeyip vefat eden hastalar için cenaze hizmetlerinin hastane tarafından üstlenilmesi, kurumların sosyal hizmet sorumluluğunu yansıtan önemli bir uygulamadır. Özellikle yoksul, kimsesiz, yaşlı, mülteci ve mahkûm gibi dezavantajlı kişi ve grupların tüm bu hizmetlerden ücretsiz yararlanabilmesi, Memlük toplumunda sosyal adalet anlayışının kurumsal yapılar üzerinden nasıl işlediğine dair somut göstergeler sunmaktadır.
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
