Türk-İslam Devlet geleneğinin önemli temsilcilerinden birisi olan Osmanlı Devleti’nde sağlıklı Gayrimüslim erkeklerin ödemiş olduğu cizye vergisi devletin önemli gelir kaynaklarından birini teşkil etmiştir. Devlet bu gelir kaynağını korumak ve olası bir gelir kaybını önlemek için vergi mükellefi olan Gayrimüslimleri düzenli olarak cizye defterlerine kaydetmiştir. Bu defterler Osmanlı Devleti’nde yaşayan Gayrimüslimlerin sosyo-ekonomik durumunu göstermesi açısından oldukça önemli kaynakladır. Defterlerde vergi mükellefi Gayrimüslimlerin kişisel bilgilerinin yanı sıra, mükelleflerin fiziksel özelliklerinden, ekonomik durumuna kadar birçok bilgi mevcuttur. Biz bu kısa çalışmamızda ilk olarak cizye vergisi ve cizye defterleri hakkında kısa bir bilgi verdikten sonra, Çankırı’da (Merkez) yaşamış olan Gayrimüslimlerin durumunu 1844 ve 1846 tarihli cizye defterlerine dayanaraktan göstermeye çalışacağız.