Hümanizm genel olarak, akıllı insan varlığını tek ve en yüksek değer kaynağı olarak gören, bireyin yaratıcılığının ve ahlaki gelişiminin rasyonel ve anlamlı bir biçimde doğaüstü alana başvurmadan, doğal yoldan gerçekleştirilebileceğini belirten, insanın doğallığını, özgürlüğünü ve etkinliğini ön plana çıkartan felsefi bir akımdır. Daha özelde ise hümanizm, Batı Avrupa’da XV. ve XVI. yüzyıllarda sanat, edebiyat ve düşünce alanında yaşanan geniş kapsamlı bir değişimi temsil eden hareketi; insanı doğa ve tarihle yeniden barıştırmayı ve bütünlemeyi amaçlayan, insanı doğallığı ve geçmiş tarihsel mirasıyla özellikle de antik Yunan kültürü açısından yorumlayan tavrı ifade eder. Osmanlı-Türk toplumu XIV., XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa’nın yaşadığı Rönesans ve hümanizmin dışında kalmıştır. XVIII. yüzyıla gelindiğinde Fransız Devrimi (1789) ile doruk noktasına ulaşan Aydınlanma birçok ülkeyi etkilerken ülkemizi de etkilemekte gecikmemiştir. Böylece Batı düşünce tarihindeki Aydınlanma Hareketi Osmanlı’ya Batılılaşma hareketlerinin kesin biçimde başlatıldığı Tanzimat (1839-1876) döneminde Tanzimat Fermanı ile girebilmiştir. Bu çalışmada Erken Cumhuriyet Döneminde (1960 yıllarına değin) hümanizm konusu ele alınacaktır.