Türkiye’de CHP’nin iktidarda olduğu yıllar parti merkez kurulunun, hem toplumu hem de taşra teşkilatlarını raporlar ile Ankara’dan sıkı takip ettiği bir dönemdir. Bu dönemde yapılan il kongreleri, il ve ilçe temsilcilerinin seçilmesi CHP Genel Merkezinin raporlarında, üzerinde önemle durduğu bir konu olarak görülmüştür. Yaklaşan 1950 genel seçimleri nedeniyle CHP parti içi seçimlere önem vermiş ve bu durum 1949 yılı il kongrelerine de yansımıştır. Ülke genelinde CHP, parti kongrelerini tüm illerde tüzük esasına uygun olarak yapmayı vurgulamıştır. Muş İl İdare Kurulu toplantıları, parti içi seçimlerin tüzük esası ile bölge müfettişi kararlarının çatıştığı kongre toplantıları olmuştur. Bu çalışmada CHP Muş Bölgesi Müfettişi olarak görev yapan Cemal Karamuğla tarafından hazırlanan 1949 yılı raporu ışığında Muş il kongresine dair bilgiler sunulmaktadır. Müfettişlerin 1949 yılı Muş İl İdare Kurulu seçimlerine yönelik tutum ve raporları, halkın seçimlere serbest katılımı ile buna müdahalenin çatışması şeklinde sonuçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada amaçlanan, 22 Kasım 1949 tarihinde yapılan, CHP Muş İl İdare Kurulu toplantı tutanakları ile Varto İlçe İdare Kurulu toplantı tutanaklarına geçmiş bulunan tüzük kuralları çerçevesinde halkın serbest seçimleri incelenecektir.