Artykuł przedstawia zmienną rolę wstydu w literaturze polskiej od schyłku lat 80. do dziś. Ewolucję tę wyznaczają trzy etapy: 1) w pierwszej dekadzie literatura eksponuje przemoc wobec mniejszości i czyni z tego wstyd założycielski dla społeczeństwa pluralistycznego; 2) w dekadzie następnej literatura i dramat dekonstruują rolę wstydu w zainstalowaniu neoliberalizmu; 3) w dekadzie trzeciej literatura ukazuje podmioty zbiorowe, które konstytuują się poprzez samodzielne określanie wstydu i dumy.

This article presents the changing role of shame in Polish literature from the late 1980s until today. Its development is marked by three phases: 1) in the first decade literature exposes violence towards minorities – the founding shame of a pluralistic society; 2) in the following decade literature and drama deconstruct the role of shame as neoliberalism takes hold; 3) in the third decade literature shows collective subjects shaped through independent definitions of shame and pride.