Artykul wstepny stanowi probe prześledzenia przeciwienstwa miedzy pojeciami „literatura emigracyjna” i „literatura migracyjna”. To pierwsze zjawisko ma w literaturze polskiej bogate tradycje, zarowno w XIX jak i XX wieku. Wspolczesne migracje Polakow są zjawiskiem typowym dla kultury globalnej. Niektore kompleksy zagadnien są jednak wspolne, nalezy do nich obserwacja roznic kulturowych.