Przedmiotem artykułu jest analiza stosunku obywateli włoskich do wyzwań społecznych - politycznych i ekonomicznych, ocenianych z punktu widzenia własnej (nie) religijności. W toku prowadzonych badań zastosowano dwie metody: porównawczą, który pozwala wykazać różnorodność poglądów grup społeczno-religijnych, a także statystyczną, zakładającą podejście ilościowe i jakościowe. Realizacja wskazanego celu została oparta na przyjęciu hipotez badawczych potwierdzonych następnie przez zgromadzony materiał. Po pierwsze, w wielu kwestiach poglądy wierzących są zgodne z opiniami niewierzących a odległe w stosunku do oficjalnego stanowiska Kościoła. Po drugie, poglądy ludzi deklarujących się jako wierzący różnią się, co dowodzi, że religia nie jest podstawowym punktem odniesienia dla oceny zmian systemu politycznego. Można przy tym zauważyć odejście od obrazu jednorodnego kulturowo. Przywoływana religijna homogeniczność włoskiego społeczeństwa stoi w opozycji do rosnącej liczby osób deklarujących się jako niewierzący bądź jako wyznawcy religii niekatolickich. Nie potwierdza tego również wewnętrzne zróżnicowanie w grupie katolików, którzy w ocenie zjawisk społecznych i wydarzeń politycznych skłonni są podążać za względami niereligijnymi, głównie programami partii prawicowych, często populistycznych i antysystemowych.