Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη οπτικοακουστική τέχνη λειτουργεί τόσο ως μέσο αναπαράστασης του μεταναστευτικού υποκειμένου όσο και ως εργαλείο για τη συγκρότηση του. Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια της «γυμνής ζωής» χρησιμοποιείται προκειμένου να ερμηνευθεί η διαμόρφωση της ταυτότητας του μεταναστευτικού υποκειμένου μέσω μιας σειράς επιτελεστικών πράξεων που εκτυλίσσονται στα νότια σύνορα της Ευρώπης, όπως αυτές αναδεικνύονται σε ποικίλες οπτικοακουστικές παραγωγές. Η μελέτη εντάσσεται στο πλαίσιο της λεγόμενης «μεταναστευτικής κρίσης» και αναλύει τον τρόπο με τον οποίο η (α)ορατότητα του μετανάστη στη σύγχρονη οπτικοακουστική τέχνη επηρεάζει όχι μόνο την πρόσληψη του, αλλά και την κοινωνική του αποδοχή. Υποστηρίζεται ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι αναπαραστάσεις αυτές τείνουν να κατηγοριοποιούν τον μετανάστη είτε ως απειλή για το έθνος-κράτος είτε ως θύμα του, γεγονός που συμβάλλει στην απαξίωση της ύπαρξης του και της δυνατότητας του για δράση. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η αυτοαναπαράσταση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενδυνάμωσης, επιτρέποντας στο υποκείμενο να ανακτήσει τον οπτικό του χώρο και να διεκδικήσει την ταυτότητα του. Η έρευνα δομείται σε τρία κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος αναπτύσσονται τρεις θεμελιώδεις έννοιες: η βιοπολιτική, η οποία επιτρέπει την ανάλυση της αναπαράστασης του μεταναστευτικού υποκειμένου μέσα από έννοιες όπως το μίασμα, το στρατόπεδο και τα σύνορα· η (α)ορατότητα, που εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται η ταυτότητα του μετανάστη μέσω της παρατήρησης του πόνου του αλλά και της αυτοαναπαράστασής του, με έμφαση στη δεύτερη ως χώρο μέσω του οποίου το υποκείμενο διεκδικεί την παρουσία του στο οπτικό πεδίο· και οι τελετουργίες, οι οποίες διερευνούν τις «διαβατήριες τελετές», τα «τελετουργικά εξαγνισμού» και τα «τελετουργικά υποτέλειας» ως επιτελεστικές μεθοδολογίες στη συγκρότηση της μεταναστευτικής ταυτότητας. Οι έννοιες αυτές αναλύονται μέσα από μια θεωρητική και καλλιτεχνική προσέγγιση οπτικοακουστικών έργων, με στόχο να εντοπιστεί ο τρόπος με τον οποίο οι οπτικές και αφηγηματικές πρακτικές της σύγχρονης οπτικοακουστικής κουλτούρας συμβάλλουν στη συγκρότηση εικόνων του μεταναστευτικού υποκειμένου. Εξετάζεται, έτσι, πώς η πρόσβαση ή ο αποκλεισμός του μεταναστευτικού υποκειμένου από τον οπτικό χώρο, σε συνδυασμό με τις ειδικές μορφές αναπαράστασης της ταυτότητας του, επηρεάζουν τις διαδικασίες κοινωνικής ένταξης ή περιθωριοποίησης, αναδεικνύοντας συχνά πρακτικές νεοαποικιακού χαρακτήρα που συγκροτούν τους μετανάστες ως μια νέα υποτελή τάξη. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας αναλύονται τέσσερις μελέτες περίπτωσης: το «Incoming» (2014 - 2017) του Richard Mosse, το «Fuocoammare» (2016) του Gianfranco Rosi, το «Stranger in Paradise» (2016) του Guido Hendrikx και το «Toivon tuolla puolen» (2017) του Aki Kaurismäki. Κάθε ένα από αυτά τα έργα, τα οποία εντάσσονται σε διαφορετικά οπτικοακουστικά είδη (καλλιτεχνικό έργο, ντοκιμαντέρ, κινηματογραφικό δοκίμιο και μυθοπλασία, αντίστοιχα), εξετάζεται μέσω μιας ενιαίας αναλυτικής δομής που περιλαμβάνει την παρουσίαση του δημιουργού, τα τεχνικά στοιχεία, τη σύνοψη, τα γενικά θεματικά πεδία, την ανάλυση του γλωσσικού και μορφολογικού πλαισίου, καθώς και τη λεπτομερή ανάλυση επιλεγμένων σκηνών. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει όχι μόνο την ανάδειξη των καλλιτεχνικών πρακτικών κάθε δημιουργού, αλλά και την κριτική διερεύνηση των εντάσεων και των προβληματισμών που αναδύονται από τις συγκεκριμένες επιλογές. Το τρίτο μέρος της έρευνας υιοθετεί μια αυτοαναστοχαστική οπτική, προτείνοντας ένα οπτικό δοκίμιο που δημιουργείται από την ίδια την ερευνήτρια. Το δοκίμιο αυτό, εμπνευσμένο από τη μεταναστευτική ιστορία της οικογένειάς της, ενσωματώνει ένα σύνολο καλλιτεχνικών πρακτικών και θεωρητικών εννοιών ως εργαλεία αντίστασης απέναντι στους ηγεμονικούς οπτικοακουστικούς λόγους, αμφισβητώντας τις κυρίαρχες αφηγήσεις γύρω από τη μετανάστευση και προτείνοντας εναλλακτικές προσεγγίσεις που προάγουν την ενδυνάμωση των μεταναστευτικών υποκειμένων. Στο τελευταίο μέρος παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της έρευνας, όπου αναδεικνύεται πώς οι θεωρητικές έννοιες και οι καλλιτεχνικές πρακτικές που αναλύθηκαν μπορούν να μετασχηματιστούν σε αποτελεσματικά μεθοδολογικά εργαλεία για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ της οπτικοακουστικής τέχνης και της συγκρότησης της μεταναστευτικής ταυτότητας. Παράλληλα, προτείνονται μελλοντικές κατευθύνσεις έρευνας που εμβαθύνουν στην οπτικοακουστική αναπαράσταση των μεταναστευτικών υποκειμένων μέσα από τη δική τους οπτική και παραγωγή. Οι προτάσεις αυτές προκρίνουν μια εναλλακτική αναπαράσταση της μετανάστευσης, η οποία υπερβαίνει τη μιντιακή της κωδικοποίηση ως «κρίση», και υποστηρίζουν ότι η παρούσα έρευνα μπορεί να θέσει τις βάσεις για τη μελέτη της οπτικοποίησης των μεταναστευτικών υποκειμένων στο πλαίσιο των σύγχρονων οικο-κοινωνικών κρίσεων.