
doi: 10.12681/eadd/58950
Η παρούσα μελέτη εντάσσεται στο πεδίο της διδακτικής των γλωσσών και επικεντρώνεται στις δυναμικές της δι/πολυγλωσσίας στο ιδιαίτερο πλαίσιο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο παραμένει κατά κύριο λόγο μονογλωσσικό. Κύριος στόχος της είναι η ανάλυση και κατανόηση των κοινωνικών και γλωσσικών αναπαραστάσεων των δι/πολύγλωσσων μαθητών, οι οποίοι προέρχονται από ποικίλα κοινωνικοπολιτισμικά περιβάλλοντα και διαθέτουν ετερογενείς ταυτότητες, καθώς και των φιλολόγων/ξενόγλωσσων εκπαιδευτικών που τους διδάσκουν. Η μελέτη εξετάζει, παράλληλα, τα παιδαγωγικά και κοινωνιογλωσσικά διακυβεύματα που συνδέονται με την ενσωμάτωση της διαπολιτισμικότητας και της ένταξης στην διδασκαλία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η έρευνα αποσκοπεί στην ανάδειξη του τρόπου με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται, αξιολογούν ή περιθωριοποιούν τις γλωσσικές τους δεξιότητες, ανάλογα με το γλωσσικό και πολιτισμικό τους υπόβαθρο. Παράλληλα, διερευνάται κατά πόσο οι εκπαιδευτικοί φιλόλογοι και ξένων γλωσσών αναγνωρίζουν ή αγνοούν το εκπαιδευτικό δυναμικό της δι/πολυγλωσσίας και σε ποιο βαθμό αυτή η στάση επηρεάζει τις διδακτικές τους πρακτικές. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων υιοθετήθηκε μια μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, η οποία συνδυάζει ποιοτικές μεθόδους — όπως οι ημιδομημένες συνεντεύξεις, οι γλωσσικές αυτοβιογραφίες και τα αναστοχαστικά σχέδια — με ποσοτικές τεχνικές, προκειμένου να εμβαθύνουμε στις αναπαραστάσεις των εμπλεκόμενων εκπαιδευτικών υποκειμένων σχετικά με τον ρόλο του δι/πολυγλωσσικού ρεπερτορίου στη μαθησιακή διαδικασία. Το σχολείο, ως βασικός χώρος κοινωνικοποίησης και μάθησης, διαδραματίζει καίριο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι εκπαιδευτικές πολιτικές προάγουν τη δι/πολυγλωσσία και αξιολογείται η εφαρμογή τους στην πράξη, εντός του ελληνικού εκπαιδευτικού πλαισίου. Παράλληλα, αναλύονται πιθανές αντιστάσεις, οι οποίες απορρέουν είτε από βαθιά ριζωμένες προκαταλήψεις είτε από την ανεπαρκή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εφαρμογή πολιτικών υπέρ της πολυγλωσσίας και της διαπολιτισμικότητας παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ατομικές διδακτικές πρακτικές των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, αναδεικνύεται ότι η αναγνώριση των γλωσσικών δεξιοτήτων των μαθητών επηρεάζεται έντονα από τις κοινωνικές αναπαραστάσεις για τις γλώσσες και από τις κυρίαρχες γλωσσικές πρακτικές στο εκπαιδευτικό σύστημα. Τέλος, προτείνονται συγκεκριμένα παιδαγωγικά σενάρια για την αξιοποίηση των δι/πολυγλωσσικών ρεπερτορίων των μαθητών στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική, στο πλαίσιο της προώθησης μιας συμπεριληπτικής και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η υιοθέτηση διδακτικών μεθόδων που αναγνωρίζουν τις πρώτες γλώσσες των μαθητών ως πολύτιμους πόρους στη μαθησιακή διαδικασία. Τα προτεινόμενα σχέδια μαθήματος αποσκοπούν στη διαμόρφωση ενός παιδαγωγικού πλαισίου όπου η γλωσσική ποικιλομορφία δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως πρόκληση, αλλά κυρίως ως πλεονέκτημα για τον παιδαγωγικό και κοινωνικό εμπλουτισμό τόσο των μαθητών όσο και των εκπαιδευτικών.
| selected citations These citations are derived from selected sources. This is an alternative to the "Influence" indicator, which also reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | 0 | |
| popularity This indicator reflects the "current" impact/attention (the "hype") of an article in the research community at large, based on the underlying citation network. | Average | |
| influence This indicator reflects the overall/total impact of an article in the research community at large, based on the underlying citation network (diachronically). | Average | |
| impulse This indicator reflects the initial momentum of an article directly after its publication, based on the underlying citation network. | Average |
