Bu çalışma Türkiye'de pozitivizm ve İslam arasındaki ilişkiyi irdelemektedir ve Türkiye'deki bazı dergilerde İslami söylemde temellenmiş ?bilim ile İslami uzlaştırma? düşüncesine odaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, 1970'lerin sonundan günümüze kadarki süreyi kapsayarak, Sur, Zafer, Sızıntı ve Altınoluk dergileri ekseninde, İslami söylem içerisinde pozitivist yaklaşımın nasıl ?makul? bir bileşen haline geldiğini göstermektir.İlk olarak, Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh ve Muhammed Reşid Rıza'nın modernist yaklaşımlarına göndermede bulunularak, pozitif bilimlerin İslami değerler ile uzlaştırılması bağlamında, eğitim reformunun önemi incelenmiştir. İkinci olarak ise, modernist yaklaşımın katkıları ile Bediüzzaman Said Nursi'nin ve Mehmet Akif Ersoy'un çabaları arasında bir köprü kurma ihtiyacını karşılamak için, Yeni Osmanlılar ve Ziya Gökalp tarafından beslenen ortak zemin üzerinde durulmuştur. Hem modernist yaklaşım hem de Türkiye'deki pozitivist düşünce ?özellikle yazınsal kaynaklar aracılığıyla? İslami söylemde pozitivist metodolojinin kullanımına katkıda bulunmuştur.Sur, Zafer, Sızıntı ve Altınoluk dergilerinin analizi göstermektedir ki, bilim algısını yeniden şekillendirmek, doğada Allah'ın görüntüsünün izini sürmek ve sağlık ve teknoloji konularında bilimi kullanmak, bilimin sorunlu kullanımının ortaya çıktığı bir çabayı göstermektedir. Yani İslami söylem bilimin yükselişine cevap verme ihtiyacından dolayı, bilim ile İslamı uzlaştırmak için pozitivist yöntemi araçsal olarak kullanmaktadır. Bu nedenle İslami söylem bilimsel söylemi kendi formuna göre biçimlendirmektedir.

This study examines the relation between positivism and Islam in Turkey. It focuses on the idea of ?reconciling science with Islam? based on a study of Islamic discourse in some Turkish journals. In this context, the aim of this study is to demonstrate how the positivist approach became a viable component in Islamic discourse through considering the journals of Sur, Zafer, Sızıntı and Altınoluk by covering the period from the late 1970s until today.Firstly, the importance of the educational reform in accordance with accommodating the positive sciences with the Islamic values is examined by addressing to approaches of Jamal-al-Din Afghani, Muhammad Abduh and Muhammad Rashid Rida. Secondly, due to the necessity of bridging between the modernist approach and the efforts of Bediüzzaman Said Nursi and Mehmet Akif Ersoy, the common ground, which was fostered by Young Ottomans and Ziya Gökalp, is studied. Both legacies of modernist approach and the positivist thought in Turkey have contributed to the use of positivist methodology in Islamic discourse, specifically through literary sources.The analysis of the Islamic journals of Sur, Zafer, Sızıntı and Altınoluk shows that the endeavor of recasting the perception of science, pursuing the theophany and the use of science in technology and health issues mark the crucial points where the problematical application of science occurs. Namely, the Islamic discourse instrumentally utilizes the positivist methodology to response the cultivation of science by reconciling science with Islam. Therefore, the Islamic discourse molded the scientific discourse of positivism to its own shape.

110