Çalışmanın konusu 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca kirletenin hukukisorumluluğudur. Bu çalışma ile çevre kirlenmesi nedeniyle ortaya çıkan bireysel veekolojik zararların giderilmesinin ve çevrenin korunmasının özel hukuk araçlarıylaetkin bir şekilde sağlanabilmesi için önerilerde bulunma amaçlanmıştır. Bukapsamda, Türk sorumluluk hukukunda kirletenin sorumluluğuna uygulanacakdüzenlemelerin yanı sıra karşılaştırmalı hukukta kirletenin sorumluluğu konusuincelenerek, Türk hukukunda mevcut sistemin etkin bir şekilde işlemesi için de legeferenda önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde çevre hukukunun tarihi gelişimi ile çevre hukukuna ilişkin temelkavram ve ilkeler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise karşılaştırmalı hukukta kirleteninhukuki sorumluluğu konusu incelenmiştir. Bu kapsamda Common Law sistemi ileAvrupa Birliği'ndeki gelişmeler ve bu gelişmelerin Avrupa üye devletlerinin içhukuk düzenlemelerine yansımaları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın en kapsamlıkısmı olan üçüncü bölümde ise, Türk hukukunda kirletenin hukuki sorumluluğunailişkin düzenlemeler, bu düzenlemelerin hukuki nitelikleri, sorumluluğun kurulmasıiçin aranan şartlar ile kirletenin sorumluluğunun diğer sorumluluk türleri karşısındakidurumu incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Çevre Kanununun 28. maddesikapsamında açılacak bir tazminat davasına ilişkin sorunlar da ele alınmıştır. Ayrıca,Türk hukukunda çevre zararlarından hukuki sorumluluğun daha etkin uygulanmasıve çevre korunmasına hizmet etmesi için önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır. Bubağlamda, karşılaştırmalı hukukta kirletenin sorumluluğu kapsamında önem taşıyansorumluluğun sınırlandırılması, zorunlu çevre sigortası, cezalandırıcı tazminat(punitive damages) ve sınıf davaları (class actions) gibi bazı müessese vedüzenlemeler Türk hukuku açısından da tartışılmıştır.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Çevre Hukuku – Sorumluluk Hukuku - Haksız Fiil Hukuku –Borçlar Hukuku – Medeni Hukuk

Subject of this thesis is the assessment of the provisions regarding civilliability for environmental damages under Turkish Environmental Law. Its aim is toprovide efficient proposals in order to compensate personal and ecologicalenvironmental damages and to protect the environment via private law. In thisregard, Turkish civil liability for environmental damages has been examined withcomparison to other legal systems. Proposals and critiques have been madeaccordingly. This thesis consists of three main parts. In the first part, historicaldevelopment, basic concepts and principles of the Environmental Law have beenexplained. In the second part, the subject has been studied under the comparativelaw. Accordingly, American and European approaches to the civil liability forenvironmental damages have been examined. In the third and the mostcomprehensive part of the thesis, the civil liability for environmental damages inTurkey, its legal nature, conditions for establishment of liability and its comparisonwith other types of liabilities have been studied. Also, in this part, de lege ferendaproposals are made. Moreover, different concepts in comparative law such aspunitive damages, class actions, compulsory environmental liability insurance andtheir applicability to Turkish law have also been examined within this thesis.KEYWORDS: Environmental Law – Civil Liabililty -Tort Law –Law of Obligations – Civil Law

426