Bu çalışmada, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen kadın yazarlarından biri olan Sevinç Çokum’un romanlarındaki erkeklik halleri, toplumsal cinsiyet çalışmaları etrafında incelenmeye çalışılmıştır. Sevinç Çokum’un geleneği tamamıyla reddetmeyen ve yeniliği gelenekle harmanlayan düşünce yapısı, romanlarındaki erkek karakter kurgularında etkisini göstermektedir. Çokum romanlarında, hegemonyanın belirlediği ideal erkeklik kriterlerinden askerlik, meslek sahibi olma, evlilik ve babalık rolü ile yaratılmaya çalışılan erkeklik inşasının, erkek karakterlerde yarattığı olumlu ya da olumsuz etkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Erkeklik, iktidar ve hegemonyanın baskın gücü neticesinde kendini var eden bir olgudur. Toplumsal inşa temelinde oluşturulan erkeklik rollerinin ana meselesi, erkeğin otorite ve güç dengesini her zaman elinde tutmasını sağlamaktır. Erkeklik rollerini tamamlayamayan ya da herhangi bir basamağında aksaklık yaşayan erkeklerin, hegemonyanın ötekileştirme politikası çerçevesinde yara alması, erkeğin bunalımlı ve dengeli olmayan bir hale bürünmesine neden olur. Romanlarda yer verilen erkek karakterler askerlik, meslek sahibi olma, evlilik ve babalık rolleri ile kamusal ve özel alanlarında eril irade sahibi olurken, erkek karakterlerin bu eril iradenin kaybedilme tehlikesi karşısındaki tavır ve davranışları da incelenmiştir. Sevinç Çokum’un romanlarında erkeğin krizli ve sarsıntılı halleri üzerinden, okura teklif edilen erkeklik biçimleri açıklanmaya çalışılmıştır. In this study, the masculinity in the novels of Sevinç Çokum, one of the leading female writers of Turkish literature in the Republican period, has been tried to be examined around gender studies. The mindset of Sevinç Çokum, which does not completely reject tradition and blends innovation with tradition, shows its effect on the male character fiction in her novels. In Çokum's novels, it is tried to explain the positive or negative effects of masculinity construction, which is created with the roles of military service, occupation, marriage and fatherhood, which are among the criteria of ideal masculinity determined by hegemony, on male characters. Mascunilitiy is a phenomenon that creates itself as a result of the dominant power of power and hegemony. The main issue of masculine roles created on the basis of social construction is to ensure that men always keep the balance of authorty and power. The fack that men who can’t complete their masculine roles or who experience a defect in any step, within the framework of the marginalization policy of hegemony, cause the man to become depressed and unbalanced. While male characters featured in the novels have masculine are in public and private areas with roles of military service, occupation, marriage and fatherhood, the attitudes and behaviors of the male characters against the danger of losing this masculine are examined. In Sevinç Çokum's novels, through the crisis and jerky states of men, the forms of masculinity offered to the reader are explained. İÇİNDEKİLER ÖZET ......................................................................................................................................v ABSTRACT...........................................................................................................................vi ÖN SÖZ ................................................................................................................................vii KISALTMALAR DİZİNİ.....................................................................................................x GİRİŞ......................................................................................................................................1 BÖLÜM 1 ...............................................................................................................................9 1. CİNSİYET VE TOPLUMSAL CİNSİYET.....................................................................9 1.1. Toplumsal Cinsiyet Rolleri .....................................................................................11 1.2. Erkeklik Kavramı....................................................................................................14 1.2.1. Ataerki ve Hegemonik Güç .............................................................................15 1.2.2. Cumhuriyet Dönemi Türk Toplumunda Erkeklik Rolleri ...............................21 BÖLÜM 2 .............................................................................................................................26 2. SEVİNÇ ÇOKUM ROMANLARINDA “ERKEKLİK VE İKTİDAR” İLİŞKİSİ26 2.1. Askerlik...................................................................................................................28 2.2. Meslek Sahibi Olma................................................................................................44 2.3. Evlilik......................................................................................................................55 2.4. Aile Kurumu ...........................................................................................................61 2.4.1. Babalık Rolü ....................................................................................................61 BÖLÜM 3 .............................................................................................................................71 3. ERKEKLİĞİN SARSINTILI, ENDİŞELİ HALLERİ ................................................71 3.1. Beden Politikaları....................................................................................................72 3.2. Ekonomik Güç/Güçsüzlük ......................................................................................79 3.3. Statü Endişesi..........................................................................................................84 BÖLÜM 4 .............................................................................................................................90 4. ERKEKLİK KRİZLERİ.............................................................................................90 ix 4.1. Çalışma Hayatında Kadın ve Erkeklik Kaygısı ......................................................92 4.2. Boşanma..................................................................................................................99 4.3. Anne-Oğul İlişkisi.................................................................................................106 4.4. Kırılgan, Yaralı Erkekler.......................................................................................111 SONUÇ ...............................................................................................................................115 İNCELENEN ROMANLAR.............................................................................................121 KAYNAKLAR ...................................................................................................................122 ÖZGEÇMİŞ .......................................................................................................................129