Aile içi şiddet; eğitim düzeyi, ekonomik ve kültürel düzey ve coğrafi bölgeayrımı gözetmeksizin, tüm dünyada ve her toplumda yaygın şekilde görülmektedir. Buçalışma, kadınların ve özellikle de gebelik dönemindeki kadınların şiddetöykülerinden yola çıkarak, bunların sosyo-demografik özellikleri, şiddet sıklığı, genelsağlık durumları ve gördükleri şiddettin etkisini ortaya koyacak veri oluşturmakamacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya ilinde Üniversite Hastanesi KadınDoğum Polikliniğine müracaat eden 17 yaş üstü 1000 gebe kadın oluşturmaktadır.Araştırma, görüşme ve soru kağıdı tekniğine dayalı tanımlayıcı bir çalışmadır. Veritoplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan sosyo-demografiközelliklerini içeren soru formu, geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış iki farklıpsikiyatrik ön test (SCL-90-R ve Genel Sağlık Anketi-12) ve son olarak ŞiddetDavranış Ölçeği (The Abusive Behavior Inventory) kullanılmıştır. Veriler Pearsonkorelasyon analizi, t testi, ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, tek ve çok yönlüvaryans analizi ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 28,6±5,6 olup, yaşa göre dağılımınen fazla olduğu grubu %56,2 oran ile 25-34 yaş gebeler oluşturmaktadır.Çalışmamızda, gebelik öncesi dönemde ve gebelik döneminde eş / partner şiddeti ilegebelerin yaşları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p >0,05). Ancak, hemgebelik öncesi dönemde hem de gebelik döneminde eş / partner şiddeti en fazla,gebelerin çoğunluğunu oluşturan 25-34 yaş grubu gebelerde saptanmıştır.Gebe kadınların uğradıkları şiddet sıklığı kaynaklara oranla daha yüksekbulunmuştur. Gebelik öncesi dönemde eş / partner tarafından uygulanan psikolojik,fiziksel ve cinsel şiddetin prevalansları sırasıyla; %45,8, %21,7 ve %7 gebelikdöneminde %46, %18,6 ve %6,3 olarak saptanmıştır.Çalışmayan gebelerde fiziksel eş / partner şiddeti sıklığı, çalışanlara oranla dahayüksek bulunmuştur. Bulgular; kadının ekonomik güvenceden yoksun olması vesosyal statüsünü kazanamamış olmasının, eğitim düzeyinden bağımsız olarak, eş /partner fiziksel şiddeti açısından önemli bir risk faktörü olduğunu göstermektedir Evli olan kadınlar, bekarlara göre daha az fiziksel ve cinsel eş / partner şiddetinemaruz kalmakta ve gebelik öncesi döneme göre, gebelik döneminde daha az partnerfiziksel ve cinsel şiddetine maruz kalmaktadır. Bekar gebelerde, gebelik öncesidönemde ve gebelik döneminde fiziksel ve cinsel partner şiddeti oranlarıdeğişmemektedir.Gebelerin eşlerinin meslekleri incelendiğinde, fiziksel eş / partner şiddeti en sıkeş /partneri işçi olan gebelerde, cinsel partner şiddeti en sık eşi / partneri çiftçi veserbest meslek sahibi olan gebelerde, psikolojik eş / partner şiddeti ise en sık eşi /partneri memur olan gebelerde rastlanmıştır.Gebelik döneminde fiziksel eş / partner şiddeti sıklığı gebelik öncesi dönemeoranla; eş / partneri işçi, memur, serbest meslek, doktor, öğretim üyesi v.b. olanlarda(mesleğe göre değişmekle birlikte, %2,7-5,2 oranında) azalmakta; eş / partneri işsiz,çiftçi veya öğrenci olanlarda değişmemektedir.Gebelerin eğitim düzeyleri ile gebelik öncesi dönemde ve gebelik döneminde eş/ partner şiddeti arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak eş / partner eğitimdüzeyi arttıkça şiddet sıklığının azaldığı belirlenmiştir.Eşin alkol kötü kullanımı ile eş / partner şiddeti arasında doğrudan ilişki olduğu,hatta özellikle fiziksel ve psikolojik eş / partner şiddeti ile daha çokilişkilendirilebileceği saptanmıştır. Gebeliklerini planlamamış olan gebelerde, bubulgu ile eş / partner fiziksel ve cinsel şiddeti arasında ilişki olduğu da tespitedilmiştir.Evliliğe karar veriş şekli olarak, tanışıp severek evlendiğini belirtenlerdeki eş /partner şiddeti sıklığı, görücü usulü ve/veya istemeyerek evlenenlerle neredeyse eşitolup, evlilik şeklinin belirleyici olmadığı görülmüştür.Çekirdek aile yapısında, gebenin daha az sıklıkta şiddet öyküsü olduğu, aynıhanede yaşayan başka kişilerin varlığının ise kadınlar açısından şiddeti arttırıcı ayrı birrisk faktörü olduğu anlaşılmaktadır.Çalışmamızda, partner şiddetinin gebelik döneminde azaldığı, gebelik öncesidönemde şiddet görmüş kadınların gebelikte de şiddete uğraması arasında pozitif birilişki olduğu saptanmıştır.Ankete katılan 1000 gebenin %1,2?si ?çocuklarının şiddete maruz kaldığını?,%2,3?ü ?çocuklarının şiddete tanıklık ettiğini? belirtmiştir. Ankete katılan 86 (%8,6)gebenin şiddet öyküsü olup, bunların 20?si (%2,0) fiziksel şiddet öyküsüne sahiptir.Fiziksel şiddet öyküsü olanların neredeyse tamamının çocuklarının, şiddete tanıklıkettiği ve yarıya yakınının çocuklarının da şiddete maruz kaldığı anlaşılmaktadır.Çalışmada elde edilen veriler, aile içi şiddetin toplumumuzun önemli birproblemi olduğunu göstermektedir. Kadınların şiddeti kabullenmesi ve sesiniçıkaramaması, hatta kendini suçlu hissetmesi, ekonomik özgürlüğünün olmaması,sosyal desteklerden yoksun olması gibi faktörler kadına yönelik şiddetin gizlikalmasına ve şiddetin kısır döngüye dönüşmesine neden olmaktadır. Bu nedenle,şiddet mağdurlarının belirlenerek, en hızlı ve kolay şekilde sosyal, tıbbi ve adli yardımalmaları sağlanmalıdır. Bu noktada adli makamlara olduğu kadar, tüm sağlıkçalışanlarına da önemli görevler düşmektedir. Sağlık çalışanları olguları belirlemekonusunda duyarlı olmalı, kadınlar ve çocukların muayenelerinde şiddet öyküsü vebulguları özel olarak sorgulanmalı, adli rapor işlemleri hızla yürütülmelidir. Mağdurkadınlara yönelik adli işlemler için destek hizmetleri oluşturulmalı, gerek buhizmetlere, gerek sosyal destek hizmetlerine erişim kolaylığı sağlanmalıdır. Ayrıcakadınların, şiddetle mücadele ve kendilerini korumaları konusunda eğitici,cesaretlendirici ücretsiz sosyal, psikolojik / psikiyatrik destek programlarındanyararlanabilmeleri, gereğinde iş ve meslek olanağı sağlanarak bağımsız ve kendilerineyetecek hale gelmeleri sağlanmalıdır.

178

..