Özet Baskıişlemleri 1796 yılına kadar bütün dünyada, çukur ve yüksek baskı olmak üzereiki farklı yöntemle yapılırdı. 15. yüzyıl ortalarında Gutenberg, dökme demirden, hareketli harfleri yan yanadizerek, kitap sayfalarının kalıbını hazırlamış, bu yöntem yazılı metinlerinbasımında, tipografi adıyla tarihi bir dönüm noktası olmuştu. Matbaanın icadı,kitap basımında maliyetleri düşürmüş, bilgiye daha çabuk ulaşan ve daha çokokuyan bir Avrupa yaratmıştı. Bundan yaklaşık üç buçuk asır sonra, genç birtiyatro yazarı Alois Senefelder, matbaanın işlevsel olarak icadını tamamlayanbir buluşa imza attı. Doğada hazır bulunan kireç taşlarının kalıp olarakkullanıldığı yöntem, düz bir satıh üzerinden hem yazı, hem de yumuşak aratonlamalar içeren resimlerin basılmasına imkan tanıyordu. Fiziki olarak su veyağın birbirini itmesi temel ilkesinden yola çıkan ve tarihte ilk kez kimyasalişlemlerle yürütülen bu baskı tekniği, litografi (Steindruck-taş baskı) adıylabilinir oldu. Günümüzde kullanılan modern baskı teknolojilerinin (ofset)atasıdır. 18. yüzyıl sonlarında endüstri devrimiylebaşlayan süreç, seri üretimin önünü açmış, Avrupa pazarı her alanda gelişmekaydetmişti. Litografi, ticari alandaki gelişmelerle ortaya çıkan basılımateryallerin çoğaltma ihtiyacını karşılamış, sanatçılar için de yeni birüretim alanı olarak ortaya çıkmıştı. Yazı ve resim yada bunların kombineedildiği tasarımlar taş kalıplara resmediliyor, çok sayıda baskı, kısa zamandadüşük maliyetle çoğaltılabiliyordu. Hukuk eğitimini yarıda bırakıp tiyatroeserleri yazmaya başladığı dönemde, müzik notalarını ucuza basabilmeninyollarını ararken uzun aştırmalar ve deneyler sonucu litografiyi icat edenAlois Senefelder, yaşamının sonuna kadar sürekli teknikteki iyileştirmeler verevizyonlarla uğraşmıştır. Tekniğin en önemli malzemesi kireç taşını Solnhofenbölgesindeki taş ocaklarından getiren senefelder, kimya bilgisini kullanarakyağlı kalem ve mürekkepleri üretmiş, kendi tasarladığı baskı presini teknikyardımlarla iyileştirerek baskıda hız ve düşük maliyet sağlamış, üstelik buyöntemle bir yağlıboya tablonun birebir benzerini basmak mümkün hale gelmiştir. Litografi, kısa zamanda önce Avrupa’ya ardından bütün dünyayayayılmıştır. İlk dönemlerde tanıtım vereklam amaçlı baskılar yapan ticari atölyeler, zamanla usta ressamlarakapılarını açmıştır. Halk, buralarda üretilen litografik eserler sayesinde, ilkdefa sokaklarda afişlerle karşılaşmıştır. Litografi atölyelerinde basılan, gazetedergi ve kitaplarla halka ulaşan usta sanatçıların tabloları ve reklam amaçlı resimler,iletişim araçlarına dönüşmüş böylece teknik sanatın gelişimine de katkısağlamıştır. Anahtar Kelimeler:Senefelder, Litografi, Matbaa,Özgün Baskı, Taş Baskı