In the years 2019-2021, the position of the principle of openness (free access) in civil proceedings has changed as a result of legal and non-legal circumstances. Under special regulations issued due to the state of the COVID-19 epidemic, a remote court session has been introduced, in which the parties do not stay in court buildings. Anticipating cases of technical impossibility of holding such a meeting, the legislator decided that judges, regardless of the applicable provisions of the Polish Civil Procedure Code, could also settle the case ex officio – without the participation of the parties. In practice, the norm which should have the status of exception, is used on a wider scale. There are two reasons for that state of affairs. This is the lack of a common availability of ICT system that has appropriate functionalities for handling meetings in a remote form. The second reason is the legislator's amendment to the doctrinal paradigm at the level of the Polish Civil Procedure Code, preferring the principle of speedy proceedings to the principle of openness. This has taken the form of abolishing some traditional safeguards against the resolution of cases on the merits in closed session. The combination of both factors means that a remote meeting – fast and at the same time public – may not be the dominant form of sessions. Verification of this forecast requires determining whether technical modernization is really combined in the Polish legal system with the modernization of other spheres, including axiology, politics and judicial practice.

W latach 2019–2021 zmianie uległa pozycja zasady jawności w postępowaniu cywilnym, w czym udział miały okoliczności prawne i pozaprawne. Na mocy przepisów szczególnych, wydanych z powodu stanu epidemii COVID-19, wprowadzono posiedzenie sądowe w formie zdalnej, w którym strony nie przebywają w budynkach sądu. Przewidując przypadki techniczne niemożności przeprowadzenia takiego posiedzenia, ustawodawca zdecydował, by sędziowie niezależnie od obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania cywilnego mogli rozstrzygnąć sprawę także na posiedzeniu niejawnym – bez udziału stron. W praktyce norma, która powinna mieć status wyjątku, jest stosowana w szerszej skali. Przyczyny są dwie. To brak powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego posiadającego odpowiednie funkcjonalności dla obsługi posiedzeń w formie zdalnej. Drugim powodem jest zmiana przez ustawodawcę doktrynalnego paradygmatu na poziomie Kodeksu postępowania cywilnego, preferująca zasadę szybkości przed zasadą jawności. Przybrało to formę zniesienia części tradycyjnych zabezpieczeń przed rozstrzyganiem spraw co do meritum na posiedzeniu niejawnym. Powiązanie obu czynników powoduje, że posiedzenie zdalne, szybkie a jednocześnie jawne, może nie być dominującą formą posiedzeń. Zweryfikowanie tej prognozy wymaga ustalenia, czy modernizacja techniczna rzeczywiście łączy się w polskim systemie prawnym z modernizacją innych sfer, w tym aksjologii, polityki i praktyki sądowej.