Polityka handlowa znajduje się w centrum realizacji stosunków zewnętrznych Unii Europejskiej. Wspólna polityka handlowa była pierwszym kamieniem milowym, który osiągnęły państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG). Dlatego właśnie, polityka handlowa jest jednym z głównych instrumentów Unii Europejskiej w relacjach z państwami trzecimi. Z jednej strony wykorzystuje ona asymetryczny system oparty na preferencyjnym dostępie do rynków europejskiej oferowany państwom najbiedniejszym, zaś z drugiej strony w ostatnich latach coraz intensywniej realizuje tzw. mieszane umowy handlowe z państwami najbardziej rozwiniętymi, jak Kanada w ramach umowy CETA (Comprehensive Economic Trade Agreement). Asymetria relacji z państwami słabo rozwiniętymi jest w znacznej części konsekwencją zasad, które dominują w UE i opierają się na wspieraniu gospodarek potrzebujących. Unia Europejska dąży do podniesienia konkurencyjności swojej gospodarki głównie na bazie umów dwustronnych, ale jednocześnie kładzie silny nacisk na promocję europejskich wartości, które mają swoje odzwierciedlenie w systemie Generalised System of Preferences (GSP), jaki i umowach o wolnym handlu (FTA – Free Trade Agreements). Polityka handlowa stała się instrumentem oddziaływania na zmiany i reformy wprowadzane w państwach słabiej rozwiniętych. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie, że koncepcja systemu GSP, cechy i powiązania tego systemu z innymi obszarami, oparta na asymetrii w relacjach handlowych z państwami najsłabiej rozwiniętymi, istotnie oddziałuje na te kraje. Artykuł odwołuje się do materiałów źródłowych instytucji unijnych oraz opracowań na temat stosunków zewnętrznych i polityki handlowej Unii Europejskiej. W artykule wykorzystano następujące metody badawcze: analiza dokumentów UE oraz badanie literatury dotyczące powyższej tematyki. Artykuł ma charakter multidyscyplinarny z obszarów nauk ekonomicznych oraz nauk politologicznych.

Trade policy is at the center of the European Union's external relations. The common commercial policy was the first milestone to be achieved by the member states of the European Economic Community. That is why it is one of the main instruments of the European Union in relations with third countries. On the one hand, it implements an asymmetrical system based on preferential access to European markets for the poorest countries, while on the other hand, it has been increasingly implementing the so-called mixed trade agreements with the most developed countries like Canada under the CETA (Comprehensive Economic Trade Agreement). The asymmetry of relations with underdeveloped countries is largely a consequence of the principles that dominate the European Union and are based on supporting least developed economies. Trade policy has become an instrument for influencing changes and reforms taking place in less developed countries. The purpose of this article is to indicate that the concept of the GSP system, the features and connections of this system based on asymmetry in trade relations is crucial to affect change and reforms in the least-developed countries. The article refers to source materials of EU institutions and studies on external relations and trade policy of the European Union. The following research methods were used in the article: analysis of EU documents and literature research on the above subject. The article is multidisciplinary in the fields of economic sciences and political science.