چکیده انسان علاقهمند به کشف ناشناختههاست، میخواهد بداند در پی حوادث و پدیدههای جهان چه نیرویی و چه عواملی قرار دارد، میخواهد بداند ماهیت اشیاء و پدیدهها و ویژگیهای ها آن چیسـت و روابـط ها آن با یکدیگر چگونه است؛ همچنین تفکر خلاق به طور بالقوه و به نحو فطری در انسـان بـه ودیعـه نهاده شده و از طرفی یکـی از اهـداف پژوهشسـراهای دانـش آمـوزی تقویـت حـلّ خـلاق مسـئله در دانشآموزان است و مقالۀ حاضر مقایسۀ فرایند حل خلاق مسئله را در بین دانشآموزان دورة متوسـطۀ عضو و غیرعضو پژوهشسراها مورد بررسی قرار داده است. این پژوهش از نوع تحقیقات نیمـه تجربـی (شبه تجربی) و روش آن آزمایشی است. (طرح آزمون مقدماتی و نهایی با گروه شاهد و بدون اسـتفاده از گزینش تصادفی) و ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامه فراینـد حـل خـلاق مسـئله اسـت و سـرانجام براساس محاسبات از طریق تحلیل کواریانس میانگین نمرات حل خلاق مسـئله در بـین دانـش آمـوزان گروه آزمایش و شاهد تفاوت معنیدار است که حکایـت از تـأثیر برنامـه هـا و فعالیـت هـای پژوهشـی پژوهشسراها بر فرایند حل خلاق مسئله در بین دانشآمـوزان عضـو پژوهشسـراها دارد؛ زیـرا مقایسـۀ میانگینها نشان میدهد که نمرات گروه آزمایش بالاتر از گروه شاهد است ؛ در نتیجه ، لازم است نسبت به تقویت پژوهشسراهای دانشآموزی برای نیل به اهداف خود تلاش بیشتری صورت گیرد