W procesie kształtowania się i zamykania stanu szlacheckiego w późnośredniowiecznej wiele dyskusji wywołuje kwestia włodyków, warstwy drobnych posiadaczy ziemi z obowiązkiem służby wojskowej, jednakże upośledzonych pod względem prawnym, zwłaszcza jeżeli chodzi o wysokość główszczyzny i nawiązki, stanowiących w ich wypadku tylko połowę kwot przeznaczonych z tego tytułu osobom przynależnym do rodów rycerskich. Autor artykułu, analizując ustawodawstwo mazowieckie z końca XIV i początku XV w. oraz jego przekład na język polski z połowy XV w., stara się odpowiedzieć na pytanie, jaka była faktyczna pozycja prawna włodyków w związku z występującym w tej grupie zróżnicowaniem pod względem urodzenia i władania ziemią