Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej opisana została analiza ruchu faszystowskiego przeprowadzona przez Georges’a Bataille’a w latach 30. XX wieku. Filozof ten kładł nacisk na psychologiczne determinanty odpowiadające za powstanie specyficznej faszystowskiej spójności. W drugiej części przeprowadzono symetryczną wobec Bataillowskiej analizę postfaszyzmu. W związku z diagnozowanymi przez autora przemianami społecznymi nacisk położony został na czynniki informacyjne. Podstawowym rozważanym tutaj uwarunkowaniem jest przekształcenie się społecznej bazy oraz nadbudowy w odrębne od siebie płaszczyzny. Artykuł stanowi głos w XXI-wiecznej dyskusji o refaszyzacji krajobrazu politycznego.