Nieruchomości pełnią podstawową rolę służebną w stosunku do swoich właścicieli, którzy mają lub mogą mieć konkretne plany inwestycyjne związane z nieruchomością. Poza znanymi już powszechnie ograniczeniami w egzekwowaniu prawa własności, sformułowanymi w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawie Prawo budowlane, tzw. „specustawach” dotyczących przede wszystkim inwestycji drogowych, kolejowych i mieszkalnictwa oraz przepisach wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, niedoceniane wydają się skutki wpisywania nieruchomości do rejestru zabytków bądź gminnej ewidencji zabytków. Kontrowersyjne kwalifikowanie i wpisywanie nieruchomości do rejestru zabytków, bez wcześniejszego uprzedzenia, prowadzą do sytuacji, w której właściciel lub nabywca nieruchomości może być w każdym czasie zaskoczony uznaniem jej za zabytek, co ogranicza lub wyklucza realizacje planów inwestycyjnych.