Zmiany klimatyczne są realnym wyzwaniem współczesności, a działalność transportowa związana z funkcjonowaniem infrastruktury, produkcją i poruszaniem się pojazdów, mobilnością pasażerów i przemieszczaniem ładunków istotnie oddziałuje na środowisko. Dlatego powszechnie wdrażana jest w różnych miejscach (krajach i ugrupowaniach) w ostatnich dziesięcioleciach polityka zrównoważonego rozwoju transportu. Natomiast efekty tych działań są wciąż niesatysfakcjonujące. Celem niniejszego opracowania jest zbadanie barier transformacji energetycznej i ekologicznej transportu z perspektywy nowej ekonomii instytucjonalnej (NEI). Podejście instytucjonalne pozwala na kompleksowe zrozumienie wpływu instytucji nieformalnych, takich jak tradycje, zwyczaje, specyficzne uwarunkowania społeczne. NEI umożliwia również na rozpatrywanie efektywności polityk publicznych w nowym ujęciu, z uwzględnieniem barier instytucjonalnych i politycznych czy rozbieżności interesów. Kolejne poziomy analizy instytucjonalnej są ważne dla zbadania warunków optymalizowania struktur zarządzania w transporcie na różnych poziomach oraz konkretnych decyzji na poziomie operacyjnym. Analiza ta ułatwić może dostosowanie polityk zrównoważonego rozwoju tak, aby przekładały się na realne zachowania podmiotów na rynku transportowym.

Climate change presents a formidable challenge today, with transport activities - including infrastructure operation, vehicle production and movement, passenger mobility, and freight transport - exerting a considerable impact on the environment. Consequently, sustainable transport policies have been implemented across various nations and regions in the past decades. Nonetheless, the outcomes of these initiatives remain largely unsatisfactory. This paper aims to explore the obstacles to the energy and environmental transformation of transport through the lens of New Institutional Economics (NIE). The institutional framework offers a holistic insight into the role of informal institutions, such as traditions, customs, and specific social contexts. NIE further reevaluates the efficacy of public policies by acknowledging institutional and political hurdles, as well as conflicting interests. It advocates for an additional layer of institutional analysis to scrutinize the prerequisites for optimizing transport governance structures at various levels and making precise operational decisions. This analysis seeks to aid in refining sustainability policies, ensuring they effectively influence the real-world actions of transport market participants.