'Mawrhau ei swydd': Owen Thomas, Lerpwl (1812-91) a chofiannau pregethwyr y bedwaredd ganrif ar bymtheg

Doctoral thesis English OPEN
Roberts, Llion Pryderi
  • Subject: PN0441 | PN

Bwriad y traethawd hwn yw trafod agweddau ar gofiannau pregethwyr y bedwaredd ganrif ar bymtheg yng ngoleuni rhai syniadau a thrafodaethau dylanwadol diweddar ym maes lien bywyd (life-writing). Prif bwyslais y traethawd fydd dadansoddi'r berthynas ganolog ddeongliadol a chreadigol rhwng y cofiannydd Owen Thomas, Lerpwl a'i wrthrychau John Jones, Tal-y-sarn a Henry Rees - coflannau a ystyrir ymysg goreuon y genre. Yn y bennod gyntaf, asrudir y berthynas rhwng y prif ddylanwadau llenyddol a fii'n sail i'r cofiant, a hynny yng nghyd-destun amcan hyfforddiadol neu ddidactig y ffurf o gynnig portread o wrthrych sy'n esiampl o bregethwr duwiol a diwyd. Arwain hyn at ail ran y bennod, lie cynigir gorolwg ar y prif ddatblygiadau a fu ar y ffiirf yn ystod y ganrif. Y mae'r ail bennod yn adeiladu ar y bennod gyntaf, drwy fanylu ar gysylltiad Owen Thomas gyda'r traddodiad cofiannol Cymraeg. Cynigir dadansoddiad o'i seiliau cofiannol a'i brosesau creadigol, onid hunangofiannol, fel awdur yng nghyd-destun ei berthynas ddeongliadol a'i wrthrych - nodwedd arwyddocaol o theori hunan/gofiannaeth. Yn y drydedd bennod, amcenir at ddadansoddi cofiant enwog Owen Thomas i'r pregethwr nerthol John Jones, Tal-y-sarn (1874). Hyderir y bydd y drafodaeth ym mhenodau 1 a 2 yn goleuo'r ymdriniaeth a phortread ymwybodol, bwriadol a chreadigol Owen Thomas o'i wrthrych. Yma, cyflwynir trafodaeth ar y berthynas rhwng y cofiannydd a'i wrthrych nodedig, a'i gynulleidfa darged benodol, ac ystyried cysylltiad y cofiant nodedig hwn a'r traddodiad cofiannol Cymraeg. Y mae'r bedwaredd bennod yn cyflwyno ymdriniaeth fanwl ag ail gofiant Owen Thomas, sef Cofianty Parchedig Henry Rees (1890). Canolbwyntir unwaith eto ar ddehongli portread creadigol y cofiannydd o'i wrthrych, gan ystyried perthynas y gwahanol gyd-destunau a gyflwyna, a'u cyswllt gyda ffurfiau hunangofiannol penodol, megis yr atgof neu'r llythyr. Yn olaf, cyflwynir diweddglo byr ar ddiwedd y traethawd sy'n myfyrio ar gasgliadau'r ymchwil.
  • References (25)
    25 references, page 1 of 3

    (1979), 'Daearu'r angylion: sylwadau ar ferched mewn llenyddiaeth, 1860- 1900', yn WILLIAMS, J. E. Caerwyn (gol.), Ysgrifau BeirniadolXI, tt. 191-226.

    (1981), Ffydd ac Argyfwng Cenedl: Hanes Crefyddyng Nghymru, 1890-1914: Cyfrol 1 (Abertawe: Tŷ John Penry).

    --------- (1981), 'Awr machlud y pregethwr mawr', yn idem, Ffydd ac Argyfwng Cenedl: Hanes C refyddyng Nghymm, 1890-1914: Cyfrol 1 (Abertawe: Tŷ John Penry), tt. 154-71.

    (1982), Ffydd ac Argyfwng Cenedl: Hanes Crefyddyng Nghymru, 1890-1914: Cyfrol 2 (Abertawe: Tŷ John Penry).

    --------- (1987), Saunders Lewis a Williams Pantycelyn (Abertawe: Coleg Prifysgol Abertawe).

    (1998), 'Athrawiaeth y cyfamodau', yn MORGAN, D. Densil (gol.), Grymy Gair a F flam y Ffydd: Ysgrifau ar Hanes Crefyddyng Nghymru (Bangor: Canolfan Uwchefrydiau Creíydd yng Nghymru, Prifysgol Cymru, Bangor), tt.9-16.

    (1998), 'Awr anterth Efengyliaeth yng Nghymru 1800-1850', yn MORGAN, D. Densil (gol.), Giym y Gair a Fflam y Ffydd: Ysgrifau ar Hanes Crefyddyng Nghymm (Bangor: Canolfan Uwchefrydiau Crefydd yng Nghymru, Prifysgol Cymru, Bangor), tt.285-308.

    --------- (1998), 'Cewri ar eu gliniau: agweddau ar dduwioldeb y Piwritaniaid', yn MORGAN, D. Densil (gol.), Giym y Gair a F flam y Ffydd: Ysgrifau ar Hanes Crefyddyng Nghymru (Bangor: Canolfan Uwchefrydiau Crefydd yng Nghymru, Prifysgol Cymru, Bangor), tt. 17-50.

    (1998), 'Eglwys Loegr a 'r saint, 1660-88', yn MORGAN, D. Densil (gol.), Giym y Gair a Fflam y Ffydd: Ysgrifau ar Hanes Crefyddyng Nghymm (Bangor: Canolfan Uwchefrydiau Crefydd yng Nghymru, Prifysgol Cymru, Bangor), tt.91-112.

    (1998), 'Gwilym Hiraethog (1802-83)', yn MORGAN, D. Densil (gol.), Grym y Gair a Fflam y Ffydd: Ysgrifau ar Hanes Crefyddyng Nghymm (Bangor: Canolfan Uwchefrydiau Crefydd yng Nghymru, Prifysgol Cymru, Bangor), tt. 183-93.

  • Metrics
    0
    views in OpenAIRE
    0
    views in local repository
    181
    downloads in local repository

    The information is available from the following content providers:

    From Number Of Views Number Of Downloads
    Online Research @ Cardiff - IRUS-UK 0 181
Share - Bookmark